Vitamin Nedir? Vitamin Çeşitleri, Vitaminler Nelerdir?

Vitaminler sağlıklı beslenmenin yapı taşlarıdır.

Uzun ömür sahibi olmak ve hastalıklardan kurtulmak için yada hastalık sahibi olmamak için gün içinde tüketilen her besinden Vitaminler alınmalıdır.

Peki ne yersek hangi vitamini alırız? Vitamin nedir? Vitaminler nelerde bulunur? Vitaminler kaç çeşittir? Vitamin grupları nelerdir? sorularına bu yazımızda cevap vermeye çalışacağız.

Vitamin Nedir?

Vitamin Nedir? konumuza başlamadan önce Vitamin kelimesinin tarihçesinden başlayalım.

Vitamin kelime anlamı ilk defa bilimsel olarak Polonyalı tıbbi Kimyacı Casimir Funk tarafından 1912 tarihinde kullanılarak bir devrim yarattı.

İngilizce Vitamine kelimesi köklerine baktığımızda Latince olan Vita hayat anlamına gelmekte, diğer eki -amine son eki ise amin kelimesi ile aynı anlamda idi.

Vitaminler vücutta bir oranda sentezlenmeyen, yaşam için gerekli, çok küçük miktarlarıyla hücre metabolizmasında önemli tepkimeleri uyaran, metabolik reaksiyonların gerçekleşmesinde rol alan organik bileşiklerdir. Vitaminler besinlerimizde bulunmadığı zaman, metabolizmada bozukluklara yol açabilirler.

Vitaminler vücudun sağlıklı gelişimi, sindirim fonksiyonları, enfeksiyonlara karşı bağışıklık kazanması açısından oldukça gereklidir, yani esansiyellerdir ve yiyeceklerle birlikte dışardan alınmak zorundadırlar. Bir bölüm vitamin bağırsak florasındaki bakteriler tarafından üretilirler. Vitaminler tanım olarak insan hücresinde sentezlenmezler.

Vitaminler, mineral ve flavonoidler protein, yağ ve karbohidratlardan farklı olarak kalori veren maddeler değildir. Vitaminler vücutta yakılmaz, yani vitaminlerden doğrudan enerji (kalori) alınmaz. Vücut, her vitaminden gerekli olan miktarın kan dolaşımında sürekli mevcut olmasını sağlar.

Vitaminler, yaşamın sürdürülmesi için bu besin maddelerinin mutlaka yiyecekler ile dışardan alınması gerekir; yani başka bir deyişle esansiyel maddelerdir ve insan vücudunda yapılmazlar. Bu sebebten dolayı vücudun yapı taşlarıdır ve vücutta meydana gelen biyokimyasal olaylara (enzimatik faaliyet, serbest oksijen radikallerinin temizlenmesi vb.) etki ederler.

Vitaminler, metabolizmadaki olaylarda görev alan enzimlerin önemli bir kısmını meydana getirir. Bu nedenle de Sağlıklı büyüme ve gelişme için, Metabolizmadaki olayların düzenli yürüyebilmesi için son derece önemli maddelerdir.

Vitaminlerin bir çoğu vücut tarafından yapılamadığı için besinlerden alınması zorunludur. Vitaminleri alırken bazen çiğ olarak meyve yada sebzelerden, bazende pişirdiğimiz yemeklerden almaya çalışırız.

Fakat ya yanlış pişirilirse? işte o zaman vitamin kayıplı, boş yiyeceklerle insan sağlığı tehye girmiş olur. Vitamin gruplarını etkileyen ısı, ışık, asit ve alkali ortamlar vardır.

Buna göre her alınan besinin vitamin yönünden kayıplarını önlemekle yaşam kalitesinin sürdürülebilirliği sağlanabilir.

Vitaminler insan sağlığının korunması için elzemdir.

Vitamin Nedir? Vitamin grupları nelerdir? Kaç çeşit vitamin var? | Vitamin hapları yerine günlük mevsim sebze yemekleri tüketip, 1 porsiyon taze meyve yiyin

Vitaminlerin  Gruplandırılması

Vitaminleri gruplandırırsak  2′ye ayırmamız gerekir.

1. Suda Eriyen Vitaminler Grubuna Giren Vitaminler (Üzerlerine tıklayıp geniş bilgi alabilirsiniz)

  • C Vitamini,
  • B Vitaminleri ( B1, B2, B3, B5, B6,B7, B11, B12).

B kompleksi vitaminleri ve C vitamini bu grup içindedir ve büyük moleküllüdürler. C vitamini haricinde koenzim olarak görev yaparlar. Daha çok taze sebze, meyve ve hubutatta bulunurlar. B12 vitamini sadece hayvansal gıdalarda bulunur.

Organizmada depolanmadıkları için suda eriyenlere gereksinim daha fazladır. (günde 4-6 kez yiyecekler ile alınmalıdır). Tek istisna karaciğerde depolanan B12 vitaminidir.

Suda eriyen vitaminlerin fazlası vücut sıvıları ile atılırken, yağda çözünen vitaminlerin fazlası ise yağ dokusunda depolanır.Suda çözünen vitaminlerin vücutta depolanma oranı nispeten düşüktür.

Bu, özellikle B vitaminlerinin birçoğu için geçerlidir. B Vitaminleri eksik alan bir kişide bu eksikliğin belirtileri bazen birkaç günde ortaya çıkar.

İstisna B12’nin karaciğerdeki deposu kişiye bir yıl veya daha uzun süre yetebilir.

Suda eriyen diğer vitamin C’nin eksikliği ise ciddi ölüm süreçlerine kadar götürebilir. C vitamini eksikliği birkaç haftada belirtilerin ortaya çıkmasıyla anlaşılabilir. C vitamini eksikliğinden kaynaklanan skorbüt hastalığı ise 20 ile 30 hafta içinde beklenmedik ölümlere neden olabilir.

Suda Eriyen B Vitaminleri özellikle metabolizmanın enerji çakmaklarıdır.Fazlalığı problem olmayan suda eriyen vitaminlerin ,yokluğunda metabolizmanın yıkımına sebep olmaktadır.

İlgili Link: Vitamin hapları yararlı mı? zararlı mı?

Fazla alındıkları atıldığından toksik değillerdir. Isıya (pişirmeye, kaynatılmaya)karşı dayanıklı değildir ve güneşle maruz kalırsa bozulurlar. Malabsorpsiyon sendromlarında (B12 haricinde) emilimleri bozulmaz.

2. Yağda Eriyen Vitaminler Grubuna Giren Vitaminler (Üzerlerine tıklayıp geniş bilgi alabilirsiniz)

  • A Vitamini,
  • D Vitamini,
  • E Vitamini,
  • K Vitamini.

Dört vitamin türü, yağda çözünebilir ve bu sayede vücudun yağ dokusunda depolanırlar, küçük moleküllüdürler. Bunlar: A vitamini, D vitamini, E vitamini ve K vitamini.

Yağda erimesi bu vitaminlere depolama özelliği verir. Depolandıkları için yağda çözünen vitaminlerin aşırı dozu zararlı olabilir. Özellikle vitamin A ve D’nin tüketiminde dikkatli olmak gerekir. Vitaminler bütün hücrelerde az miktarda depolanır.

Bazı vitaminleri ise büyük ölçüde karaciğerde depolanır. Örneğin A vitamini almayan birey,karaciğerdeki stoklarla vücudun gereksinimi 5-10 ay arası karşılanabilir.

D vitamini hiç almayan bir kişi karaciğerin D vitamini deposu genellikle 2-4 ay kadar yeterlidir.

Yağda eriyen D vitamini aslında bir hormon gibidir.Güneş ışığı etkisiyle deride sentezlenirler.K vitamini bağırsak florasında yeterince üretilir ve vücudun ihtiyacını karşılar.

Yağda eriyen vitaminler vücutta depolanırlar ve idrarla atılmazlar. Bu nedenle fazlamiktarda alındıklarında toksik belirtiler ortaya çıkar. Bu vitaminler yağda eridiklerinden malabsorpsiyon sendromlarında emilimleri bozulur. Pişirmeye ve ısıya karşı  suda eriyen vitaminlere göre daha dayanıklıdırlar.

A, D ve K vitaminleri et, süt, yumurta, hayvansal yağlar gibi hayvani gıdalarda bulunur. E vitamininin temel kaynağı tohumlu gıdalar ve bunların yağları (ayçiçeği, soya, fındık vb.) oluşturur. K vitamini bağırsak florasında üretilir. Ayrıca yeşil yapraklı sebzelerde de bulunur. A vitamininin öncüsü olan beta-karoten yeşi ve sarı  sebze ve meyvelerde bol miktarda bulunur.

Kaynaklar ve Dış Bağlantılar

  • Tıbbi olarak yapılmış bir araştırma | Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi B Kompleks Vitaminleri ve Biyokimyası,
  • Vikipedia | Tıplopedi  Akademik bir kaynak.

Источник: https://www.gelgez.net/vitamin-nedir-vitamin-gruplari-nelerdir/

Vitamin nedir? Vitaminlerin Görevleri Nelerdir? (Kısaca)

Vitamin Nedir? Vitamin Çeşitleri, Vitaminler Nelerdir?

Latince ‘hayat’ anlamına gelen ‘vita’ kelimesinden türemiş olan vitamin, canlı vücudu içerisinde yaşanan metabolik olayların işleyişinde biyokimyasal düzenleyici görevini gören ve sağlıklı bir yaşam sunan organik bileşiklerdir. Vitamin sözcüğü Polonyalı biyokimyacı Casimir Funk tarafından 1912’de kullanılmıştır.

Vücudumuz için mutlaka gerekli olan ve vücudumuzdaki katalizör görevli en basit organik maddelerdir.

Vitaminler besinlerimizde bulunmadığı zaman, metabolizmada bozukluklara yol açabilirler. Vitaminler vücudun sağlıklı gelişimi, sindirim fonksiyonları, enfeksiyonlara karşı bağışıklık kazanması açısından oldukça gereklidir. Ayrıca vücudumuzun karbonhidrat, yağ ve proteini kullanmasını da sağlarlar.

Vitaminler vücutta “yakılmaz”, yani vitaminlerden doğrudan enerji (kalori) alınmaz. Vücut, her vitaminden gerekli olan miktarın kan dolaşımında sürekli mevcut olmasını sağlar.

Suda çözünen vitaminlerin fazlası vücut sıvıları ile atılırken, yağda çözünen vitaminlerin fazlası ise yağ dokusunda depolanır. Vitaminler bütün hücrelerde az miktarda depolanır.

Bazı vitaminler ise büyük ölçüde karaciğerde depolanır.

  • Yağda Eriyen Vitaminler: A Vitamini, D Vitamini, E Vitamini, K Vitaminidir.
  • Suda Eriyen Vitaminler: B Vitamini ve C Vitaminidir.

Yağda Eriyen Vitaminler: A,D,E,K Vitaminleri ve Görevleri

A Vitamini: Göz sağlığı için çok önemlidir. E vitaminiyle birlikte alınırsa daha etkili olur. Yumurta, avokado, karaciğer, süt, havuç, sebze, ceviz, balık yağı gibi besinlerde vardır. Oluşumu sırasında böbreklerin rolü vardır.

 Zaten A vitamini böbreklerde bulunan tek vitamindir. Yeşil sebzelerde bulunur. A vitamininin (diğer yağda eriyen vitaminler olan D, E, K vitaminleri gibi) fazlası zararlıdır.

Özellikle gebe kalmayı planlayanlarla gebelerin A vitamini içeren ilaçlardan ve yiyeceklerden (karaciğer) uzak durması önerilmektedir. Gebelikte düşük ve anormallik yapma riski vardır.

D Vitamini: Provitamin şeklinde alınan D vitamini deri altında uv. ışınları ile aktifleşir. D vitamini Ca ve P’un emilmesini ve kemiklerde depo edilmesini sağlar.

 D vitamini eksikliğinde çocuklarda raşitizm,yetişkinlerde osteomalazi hastalıklarının oluşmasını sağlar. Fazlası kireçlenmeye neden olur. En önemli kaynak güneş ışınıdır. Ayrıca karaciğer, balık, yumurta, tereyağı, peynir ve mantarda bulunur.

Her çocuğun yaşamının ilk yılında alması gereken , büyüme ve gelişim için gerekli en önemli vitaminlerden biridir.

E Vitamini: Çocukların büyümesi için E vitamini gereklidir. Yaralarının iyileşmesi için E vitamini gerekir. Karaciğer, yağ dokusu, ince bağırsak ve mide E vitamini sentezler. E vitamini sinir sisteminin, kasların, hipofiz ve sürrenaller gibi endokrin bezlerin ve üreme organlarının fonksiyonları için öneme sahiptir.

 E vitamini, biyolojik bir antidoksidan olup, atardamar hastalıklarının ve kanserin önlenmesi için gerekli olan bir antioksidandır. Bitkisel ve sıvı yağlarda, kırmızı et, karaciğer, tahıl, tahıl ürünleri vb.

lerde bulunan E vitamini eksikliğinde kaslar gelişemez ve E vitamini yapıcı-onarıcı özelliğe sahip her şeyi yaptığı için, bazı kozmetik ürünleri de E vitamini içermektedir.

K Vitamini: K vitamini, yeşil sebze, çay ve ciğerde bulunan ve kan pıhtılaşmasında önemli bir yeri olan vitamindir. Karaciğerde protrombin yapılmasında kullanılır. Yokluğunda kan ile ilgili belirtiler ortaya çıkar.

 Normal olarak bağırsaklarda bulunan bakteriler tarafından sentezlenir. Yetersizliğinde pıhtılaşmada sorunlar ve aşırı kanama ortaya çıkar. Vücudumuzdaki bakteriler tarafından da üretilir. Vücudumuzu hastalıklardan korur.

Yaraların iyileşmesi için K vitamini gereklidir.

Suda Eriyen Vitaminler: C ve B Grubu Vitaminleri ve Görevleri

Bunlar: B Grubu Vitaminleri (Tiyamin (B1), Riboflavin (B2), Niyasin (B3), Pantotenik asit (B5), Piridoksin (B6), Siyanokobalamin (B12), Biyotin, Folik asit (Folacin)) ve C Vitamini (Askorbik Asit)‘tir.

B1 Vitamini (Tiyamin): Hemen hemen tüm canlı dokularda bulunur ve pirofosforik ester şeklinde görülür. Pentozfosfat çeviriminde alfa-keto asit dekarboksilazların ve transketolazın koenzimidir. Eksikliği başta sinir ve kalp hücreleri olmak üzere beslenmeleri için özellikle glikoza gereksinim duyan hücrelerde metabolizma bozukluğuyla sonuçlanır ve beriberiye neden olur.

B2 Vitamini (Riboflavin): Tahıllar, et ve karaciğerde bulunan bir vitamindir. FAD’ın içeriklerindendir. Yetersizliğinde ariboflavinoz görülebilir.

B3 Vitamini (Niyasin): Et, balık ve kuru yemişlerde bulunan ve NAD ile NADP koenzimlerinin içeriklerinden olan, solunum için önemli bir vitamindir. Yetersizliğinde pellegra görülebilir.

B5 Vitamini (Pantotenik Asit): Birçok gıdada, özellikle de ciğer ve baklagillerde bulunan önemli bir vitamindir. E vitamininin içeriği olan pantotenik asit, karbonhidrat ve yağ metabolizmasında yer alır. Yetersizliğinde yorgunluk ve uyuşukluk hissedilebilir.

B12 Vitamini (Siyanokobalamin): Siyanokobalamin veya B12 ciğer, balık ve süt ürünlerinde bulunan ve DNA metabolizmasında koenzim olarak yer alan bir vitamindir. Alyuvarların olgunlaşmasında da gereklidir. Yetersizliğinde anemi ve kilo kaybı görülebilir ve kanser olma ihtimali yüksektir.

Biyotin: Biyotin, literatürde, H vitamini veya B7 vitamini olarak da adlandırılan ve güncel haberlerde karşımıza sıklıkla “güzellik vitamini” adıyla çıkan bir vitamindir. Biyotin, suda çözünen bir B kompleksi vitaminidir.

 Kalın bağırsaktaki bakteriler tarafından da üretilen biyotin sağlıklı bir yaşam için gerekli olan önemli bir vitamindir. Yağ, protein ve karbonhidrat metabolizmalarında koenzimdir.

 Aynı zamanda hücre gelişimine katkıda bulunur, kanın şeker seviyesini ortalama düzeyde tutmaya yardımcı olur. Özellikle kemik iliği için çok önemli olmasının yanı sıra sağlıklı sinir dokuları için de gereklidir.

Biyotinin son zamanlarda “güzellik vitamini”olarak anılmasının en büyük sebebi saçlara ve tırnaklara olan pozitif etkisidir. Bugün bu özelliği yüzünden, biyotin birçok kozmetik ürününde bulunmaktadır.

Folik Asit: B grubundan bir vitamindir (B9). Yeşil yapraklarda yaygın olarak bulunduğundan bu ad verilmiştir. Çünkü Latincede folum yaprak manasındadır. Mitchell ve arkadaşları bu vitamini, 1941 yılında ıspanakyapraklarında keşfettiler. Eksikliği sonucu megaloblastik anemi meydana getirir.

 Tropikal bölgelerde çok rastlanır. Bu eksikliğin başlıca sebebi protein-kalori eksikliğine dayanmaktadır. Normal beslenen insanlarda ancak sindirim bozukluğunda ve gebelikte görülebilir. Bira, şarap, rakı vs. fazla içen kimselerde bu vitamin eksikliği oldukça sık görülmektedir.

 Folik asit vücutta kan yapımı, yeni hücre oluşumu, DNA sentezi gibi önemli biyolojik süreçlerde rol oynar. Folik asitin damar sertliğini azaltarak kalp krizi, bunama ve felç gibi birçok kötü hastalığın oluşmasını da engellediği bilinmektedir.

Hamilelikte, hatta hamilelik öncesinde önerilen folik asit takviyesinin ise anne adayının sağlıklı bir gebelik geçirebilmesi ve bebeğin gelişiminde oluşabilecek sorunların önlenmesi için önemli olduğu düşünülmektedir.

C Vitamini (Askorbik Asit): C vitamini veya Askorbik Asit, turunçgiller, koyu yeşil sebzeler ve patateslerde bulunan ve kollajen sentezinde yer alan, antioksidan bir vitamindir. Ayrıca demir emilimini de olumlu etkiler.

Yetersizliğinde eklem ağrıları, yaraların geç iyileşmesi, skorbüt gibi sorunlara neden olabileceği gibi enfeksiyonlara karşı kişiyi daha zayıf kılar.

 Küçük yaşlarda diş eti kanaması ve grip C vitamini eksikliğinde, fazlalığında da ishal görülür.

vitamin, vitamin görevleri, vitamin nedir, vitaminlerin görevleri

Источник: https://www.tech-worm.com/vitamin-nedir-vitaminlerin-gorevleri-nelerdir-kisaca/

Vitamin Çeşitleri Nelerdir? Vitamin Eksikliğinde Ne Olur?

Vitamin Nedir? Vitamin Çeşitleri, Vitaminler Nelerdir?
30OCA Arkadaşlarınız ile Paylaşın

Vitamin çeşitleri hakkında bilgi vermeden önce vitamin hakkında genel bilgiler sunalım.

Vitamin, insanların ve hayvanların çoğunun besinlerle alması gereken farklı yapıda organik bileşiklerin ortak adıdır.

Vitaminler genellikle metabolizma süreçlerinde koenzim ya da koenzim öncülü olarak görev yapar. Vitaminler enerji sağlamaz ve yapı birimi olarak işlev görmez.

Vitamin Tarihçesi

İlk vitaminlerin tanımlanmasından çok önce belirli yiyeceklerin sağlık açısından değer taşıdığı biliniyordu. Vitaminlerin varlığı 20. yüzyılın ilk yıllarında ortaya kondu.

İlk olarak 1906 yılında Sir Frederick Hopkins, besinlerde protein, karbonhidrat, yağ, mineral ve su dışında başka gerekli maddelerin bulunduğunu gösterdi. Daha sonra 1911 yılında Casimir Funk, parlatılmamış pirinçteki beriberiyi önleyen maddenin bir tür amin olduğunu belirledi. Buna vitamin adını verilmesini önerdi.

O yıllarda bütün vitaminlerin yapısının benzediği düşünüldüğü için vitamin ismi bütün bu yardımcı maddeler için kullanılmaya başlandı. Daha sonra çoğu vitaminin amin içermediği ve farklı kimyasal özelliklere sahip oldukları anlaşılmasına rağmen bu terim kullanılmaya devam etti.

Vitaminler üzerine yapılan ilk araştırmalarda vitaminlere verilen harfler bu maddeleri işlevlerine göre sınıflandırmaya yönelikti. Daha sonraki araştırmalarda bu maddelerin kimyasal yapıları ortaya çıkmaya başladı. Bunlara bilimsel isimler verilmeye başlandı. Buna rağmen vitaminler günümüzde harflerle tanınır. 7

Vitamin Çeşitleri

Vitaminler kimyasal özelliklerine göre başlıca iki sınıfta toplanabilir. Vitamin çeşitleri şunlardır:

1- Suda çözünen vitaminler:

2- Yağda çözünen vitaminler:

  • A vitamini
  • D vitamini
  • E vitamini
  • K vitamini

Suda Çözünen Vitaminler

Suda çözünen vitamin çeşitleri  bağırsakta emildikten sonra kullanılacakları dokuya kan dolaşımı ile taşınır. Her birinin suda çözünürlük derecesi farklıdır. Bu derece vücuttaki dağılımlarını da etkiler. Suda çözünen vitaminler gereğinden fazla alınırsa dokularda belirli ölçüde depolandıktan sonra idrarla vücuttan dışarı atılırlar.

B Vitaminleri

B vitaminleri serbest halde etkinlik gösteremez. Vücuttaki işlevlerini yerine getirebilmeleri için pek çok kimyasal süreçten geçmeleri gerekir. Doğal kaynaklardaki dağılımları ve fizyolojik işlevleri birbirine benzediği ve yakın olduğu için geleneksel olarak bir arada sınıflandırılırlar.

B1 Vitamini

Tiyamin olarak da bilinir. Geviş getiren hayvanlar dışında bütün hayvanlarda beriberi adlı hastalığın önlenmesi için gereklidir. Suda çözünür. B1 Vitamini, 1926 yılında saf olarak elde edilen ilk vitamindir. Özellikleri şunlardır:

  • Karbonhidratların enerjiye dönüştürülmesine yardımcı olan bir enzim sisteminde işlev görür.
  • En fazla tahıllarda ve başka bitki tohumlarında bulunur.
  • En zengin hayvansal kaynaklarından biri domuz etidir.
  • Alınması gereken günlük miktarı kadınlarda 1-1,1 miligram, erkekler için 1,2-1,4 miligramdır.

B2 Vitamini

Riboflavin olarak da bilinir. Kesilmiş sütün suyunda ve yumurta akında bol miktarda bulunur. Canlıların besinlerle alması gereken bir maddedir. Yeşil bitkilerle bakteri ve mantarların çoğu tarafından üretilebilir. 1933 yılında vitamin olduğu anlaşılmıştır. Özellikleri şunlardır:

  • Karbonhidratlar ve aminoasitlerin yükseltgenmesini içeren metabolizma süreçlerinde rol oynadığı bilinir.
  • Hayvan bitki dokularında özellikle süt, yumurta, böbrek ve karaciğerde yaygın olarak bulunur.
  • Alınması gereken günlük miktarı 1,2-1,7 miligramdır.

Eksikliğinde şu belirtiler ortaya çıkar:

  • Dudaklarda kızarma
  • Dudak kenarlarında çatlama
  • Dilde iltihaplanma
  • Gözyuvarında aşırı derecede kanlanma
  • Işığa karşı anormal derecede duyarlılık
  • Deride yağlanma, pullanma ve iltihaplanma

B6 Vitamini

Mikroorganizmalar ve hayvanlar için önem taşır. İnsanlarda derinin aşınmasını önler. Piridoksin, piridoksal ve piridoksamin isimli üç türü vardır. İlk kez 1938 yılında elde edilmiştir. Özellikleri şunlardır:

  • Aminoasitlerin oluşumu ve yıkılmasında işlev görür. Yağ ve karbonhidrat metabolizmasında da işlev görür.
  • Anne sütü yerine başka besinler alan bebeklerde çırpınma nöbetlerine rastlanabilir. İnek sütündeki B6 suyla yıkıma uğradığından inek sütü ile beslenen bebeklerde bu çırpınmalar görülebilir.
  • Alınması gereken günlük miktarı 2-2,2 miligramdır.

B12 Vitamini

Siyanokobalamin olarak da bilinir. Alyuvarların gelişmesine yardımcı olmaktadır. Bir metal iyonu olan kobalt içeren tek vitamindir. Kimyasal yapısı oldukça karmaşıktır.

1930 yılında Castle bu maddenin normal olarak mide sıvısında bulunduğunu ve bu maddenin öldürücü kansızlığı bulunan kişilerin midesinde bulunmadığını saptadı. 1848 yılında ise karaciğerde saf olarak B12 vitamini elde edildi.

Özellikleri şunlardır:

  • Sindirim sürecini hızlandırır.
  • Besinlerin ince bağırsak duvarından emilmesini kolaylaştırır.
  • En fazla et, süt ve yumurta da bulunur.

Üstün yapılı bitkilerde bu vitamin bulunmaz. Çeşitli küf mantarları ve bakteriler tarafında üretilir. Karaciğerde bulunmasının sebebi çeşitli türdeki yararlı mikroorganizmalardır.

B12 vitamini eksikliğinde şu belirtiler ortaya çıkmaktadır:

  • Dildeki küçük çıkıntıların kusurlu gelişmesine yol açarak dil yüzeyine anormal düz görünüm verir.
  • Bağırsak işlevlerinde ve sindirimde bozukluğa sebep olur.
  • Kabızlık ve ishale yol açabilir.
  • Omuriliğin bazı hareket ve duyu yollarında dejenerasyona sebep olur.
  • El ve ayak parmaklarında duyu kaybı ve karıncalanma neden olur.
  • Yürüyüş bozukluğuna neden olur.

B12 vitamini sadece hayvansal besinlerde bulunduğundan et yemeyen insanlarda eksikliği görülebilir. B12 vitamini  eksikliği bağırsaklarda üreyen bakterilerin veya asalakların bağırsaktaki vitamini kullanması sonucu da meydana gelebilir.

C Vitamini

Askorbik asit olarak da bilinir. İlk kez 1928 yılında elde edilmiştir. Metabolizmaya nasıl etkilediği açık değildir. C vitamini yararları şunlardır:

  • Diş ve kemiklerin büyümesine yardımcı olur.
  • Yaraların iyileşmesinde görev alır.
  • Kan damarlarının sağlamlığının ve dayanıklılığın sağlar.
  • Bol miktarda alınımı enfeksiyonlara ve nezleye karşı korur.

Alınması gereken günlük miktarı 70 miligramdır. C vitaminin en fazla bulunduğu besinler turunçgiller ve taze sebzelerdir.

Yağda Çözünen Vitaminler

Yağda çözünen vitamin çeşitleri bağırsaktan safra tuzlarının yardımıyla emildikten sonra lenf sistemiyle vücudun çeşitli bölgelerine taşınır. A ve D vitaminleri karaciğerde, E vitamini vücuttaki yağ dokusunda ve üreme organlarında depolanır. K vitamini ise diğerlerine göre daha az depolanır.

A Vitamini

Balık etinde ve balık yağında bol miktarda bulunur. Tereyağında ve çeşitli hayvanların karaciğerindeki yağ dokusunda da bulunur. Bitkilerde bulunmamasına karşın pek çok sebze ve meyvede vücutta A vitaminine çevrilebilen pigmentler vardır. Örneğin havuca rengini veren beta karoten çok iyi bir A vitamini kaynağıdır.

A vitamini eksikliğinde şunlar meydana gelir:

  • Göz ve epitel dokularında ortaya çıkan çeşitli bozukluklara sebep olur.
  • Işıklı ortamdan karanlığa geçişte uyum sağlamakta zorlanma meydana gelir. Karanlıkta rahat görememe bunun sonucunda da gece körlüğü meydana gelir.
  • Kseroftalmiye sebep olur. Kseroftalmi, gözler ışığa karşı duyarlıdır. Göz yaşı salgılanması durur. Göz kapakları şişer ve irinle dolup birbirine yapışır. Bu durum tedavi edilmezse görme kaybına yol açar.
  • Kemik ve diş oluşumunun kusurlu olmasına sebep olur.

A vitamini fazlalığında şunlar meydana gelir:

  • Bulantı
  • Saçlarda sertleşme ve dökülme
  • Deride kuruma ve pullanma
  • Bulanık görme ve baş ağrısı
  • Karaciğerde büyüme

D Vitamini

Kalsiyum metabolizmasında önem olan vitamindir. Güneş ışığının etkisiyle deride bulunan sterollerden üretilir. Bu steroller bitkisel yağlarda bulunur. Eksikliğinde raşitizme yola açan D vitamini fazlalığı ise kanda kalsiyum fazlalığına buna bağlı olarak da böbreklerde kalsiyum fosfat birikmesine sebep olur.

E Vitamini

Buğday tohumu özü yağında gibi bazı bitkisel yağlarda bulunan vitamindir. Saf haliyle 1936 yılında  elde edilmiştir. E vitamini kas distrofisi ve kendiliğinden  düşük gibi rahatsızlıklara çözüm olarak kullanılmaktadır.

Eksikliğinde şunlar meydana gelir:

  • Düşük,
  • Kısırlık
  • Damarlarda yapı bozuklukları
  • Kaslarda güçsüzlük
  • Kansızlık

K Vitamini

Genel olarak bitkileri yapraklarında bulunan vitamindir. ilk kez 1939 yılında saf olarak elde edilmiştir. Tıpta pıhtılaşma zamanını azaltmak için doğada bulunan bileşikleri yanı sıra K vitaminine benzeyen yapay maddeler kullanılır.

K vitamini eksikliğinde pıhtılaşma gecikir.

Источник: http://kolaybilgim.com/vitamin-cesitleri/

Vitaminlerin Özellikleri Görevleri Vitamin Çeşitleri Vitaminler Tablosu

Vitamin Nedir? Vitamin Çeşitleri, Vitaminler Nelerdir?

Vitaminler, vücudunuzun normal bir şekilde büyüme ve gelişmesini sağlayan maddelerdir. Vitaminler yediğimiz besinlerde bulunur. Vücudumuzun düzgün bir şekilde çalışabilmesi için vitaminlere ihtiyacı vardır. Her vitaminin belirli bir görevi vardır.

Bazı vitaminlerin vücutta az miktarda bulunması halinde sağlık problemleri yaşayabilirsiniz. Yeterli miktarda vitamin alabilmenin en iyi yolu besin çeşitliliği ile dengeli beslenmektir. Bazı durumlarda vitamin takviyesi almanız gerekebilir.

Vitaminler yağda çözünen (A, D, E ve K vitaminleri) ve suda çözünen (B ve C vitaminleri) olarak sınıflandırılır.

Suda çözünen vitaminler; bileşik B vitaminleri ve C vitamini, suda çözünen vitaminlerdir. Suda çözündükleri için vücutta depolanmazlar. Ve sonuç olarak idrar ile vücuttan atılırlar. Bu sebeple vücuda yeterli miktarda takviye alabilmek için suda çözülen vitaminlerin her gün tüketilmesi gerekmektedir.

Yağda çözünen vitaminler, vücudun yağ dokusunda depolanır. Yağda çözünen dört vitamin; A, D, E, ve K vitaminleridir. Bu vitaminler vücut tarafından daha kolay emilir.

13 ana vitamin vardır:

  • A vitamini
  • Vitamin B1 (tiazin)
  • Vitamin B2 (riboflavin)
  • Vitamin B3 (niyasin)
  • Pantotenik asit (B5)
  • Vitamin B6
  • Biyotin (B7)
  • Folik asit (folik asit ve B9)
  • Vitamin B12 (siyanokobalamin)
  • C vitamini
  • D vitamini
  • E vitamini
  • K vitamini

Vitaminlerin genel işlevlerine ve bunların sağlığımız için görevlerini, vitamin eksikliğimiz olduğunda nasıl anlayabileceğimizi ve vitaminlerin hangi besinlerde bulunduğuna dair genel bir bakış

A Vitamini

A vitamini göz sağlığı problemlerini önler, bağışıklık sistemini güçlendirir, hücrelerin gelişimi için gereklidir ve cildi sağlıklı tutar.

A vitaminin bulunduğu besinler; süt, yumurta, ciğer, zenginleştirilmiş tahıllar, koyu renk portakal ya da yeşil sebzeler(tatlı patates, havuç, kabak ve lahana gibi) kavun, kayısı, şeftali, kavun ağacı meyvesi ve mango gibi turunçgiller

C Vitamini

C Vitaminine hücreleri bir arada tutmaya sağlayan doku olan kolajeni oluşturmada ihtiyaç duyulur. Sağlıklı dişler, kemikler, dişeti ve kan damarları için gereklidir. Vücudun demir emilimine, yaraların iyileşmesine yardımcı olur ve beyin fonksiyonlarının gerçekleşmesine yardımcı olur.

Turunçgiller, çilek, kivi, guava, domates, brokoli, ıspanak ve biberde yüksek miktarda C vitamini bulunur.

D Vitamini

D vitamini eşsiz bir özelliğe sahiptir. Vücut, cilde güneş ışığı aldığında D vitamini üretir! D vitaminini aynı zamanda somon, sardalya ve tuna balığı gibi yağlı balıklardan ve yumurta sarısı, süt, soya sütü, portakal suyu gibi zenginleştirilmiş besinlerden edinebilirsiniz.

E vitamini

E vitamini bir antioksidandır ve hücreleri zarar görmekten korur. Aynı zamanda kırmızı kan hücrelerinin sağlığı için de çok önemlidir. E vitamini sebze yağları, fındık, yeşil yapraklı sebzeler, avakado, buğday tohumu ve tahıllar gibi birçok besinde bulunur.

B12 Vitamini

B12 vitamini kırmızı kan hücreleri oluşturmaya yardım eder ve sinir hücrelerinin işlevleri için önemlidir.

B12 Vitamini genellikle balık, kırmızı et, süt, peynir, yumurta ve kümes hayvanlarında(beyaz et) bulunur. Ayrıca bazı kahvaltılık gevreklere de eklenir.

B6 Vitamini

B6 vitamini beyin ve sinir fonksiyonlarını yerine getirmede önemlidir. Aynı zamanda kırmızı kan hücresi üretimine ve vücudun proteini ayrıştırmasına yardımcı olur. Zenginleştirilmiş tahıllar, fındık, kırmızı et, kümes hayvanları(beyaz et), patates, ıspanak, fasulye dahil, yiyeceklerin birçoğunda B6 vitamini bulunur.

Vitamin B1 (Tiyamin)

Vitamin B1 (Tiyamin ) vücudun karbonhidratı enerjiye dönüştürmesine yardımcı olur ve kalp, kas ve sinir sistemi sağlığı için oldukça gereklidir.

İnsanlar tiyamini zenginleştirilmiş ekmek, tahıl, makarna, kuru fasulye, soya fasulyesi, yağsız et, bakliyat ve buğday tohumu gibi tam tahıl dahil farklı birçok besinden edinebilirler.

Vitamin B3 (Niyasin)

Vitamin B3, besinlerin enerjiye dönüşümüne yardımcı olur. Cildi sağlıklı bir şekilde tutmaya yardımcı olur ve sinir sistemi için önemlidir.

Niyasini kırmızı et, kümes hayvanları (beyaz et), zenginleştirilmiş sıcak ve tahıllardan ve fıstıktan edinebilirsiniz.

Riboflavin (Vitamin B2 olarak da bilinir)

Riboflavin; büyüme, karbonhidratı enerjiye dönüştürme ve kırmızı kan hücresi üretmek için gereklidir.

Bazı riboflavin kaynağı besinler şunlardır: Et, yumurta, baklagiller (bezelye ve mercimek gibi) fındık, günlük ürünler, yeşil yapraklı bitkiler, brokoli, zenginleştirilmiş tahıl ve kuşkonmaz

Folik Asit (Vitamin B9 olarak da bilinir)  

Folik asit, vücudun kırmızı kan hücresi üretimine yardımcı olmaktadır. Aynı zamanda DNA üretimine de katkı sağlar.

Ciğer, kuru fasulye ve diğer baklagiller, yeşil yapraklı sebzeler, kuşkonmaz ve portakal suyu, tahıllar, ekmek, pirinç bu vitamin için zengin kaynaklardır.

Источник: https://selmasultan.com/vitamin-nedir-genel-ozellikleri-faydalari-vitaminler-hakkinda-bilgi

Vitamin Nedir? Vitamin Çeşitleri, Vitaminler Nelerdir?

Vitamin Nedir? Vitamin Çeşitleri, Vitaminler Nelerdir?

Vücudun bir makine gibi düzenli çalışması için gereken temel organikler bileşikler arasında vitaminler yer alır. Vitaminleri vücut kendi başına üretebilme yetisine sahip değildir. Bu nedenle vitaminler tüketilen gıdalar aracılığı ile metabolizmaya sokulur.

Vitamin Çeşitleri Nelerdir?

Vitamin çeşitleri şunlardır:

Suda çözünen vitaminler uzun süre vücutta kalmaz. Vücut tarafından depolanamayan bu vitamin çeşitleri idrarla atılır. C vitamini ve B vitaminleri suda çözünen vitamin çeşitleridir.

Yağda çözünen vitaminler yağlı vücut dokularında ve karaciğerde depolanır.

A, D, E ve K vitaminlerinden oluşan bu grup suda çözünen vitaminlerin aksine vücutta uzun süre, bazı durumlarda aylarca saklanır.

Yağda çözünen vitaminler lipitlerin yardımıyla bağırsak tarafından emilirler.

Vitaminlerin Özellikleri

Her vitamin farklı işlevlere sahip olsa da tüm vitaminlerin ortak özellikleri bulunur.

  • Vitaminler doğal yollarda vücut tarafından üretilemezler.
  • Vitaminler gereklihücreler tarafından kullanılmak üzere kan dolaşımına salınırlar.

  • Hücre zarından geçebilen bu organik bileşikler; suda çözünen vitaminler (B ve C) ve yağda çözünen vitaminler (A, D, E, K) olmak üzere iki ayrı gruba ayrılırlar.
  • Tüm vitaminler vücut tarafından önemli fonksiyonlarda kullanılırlar.

    Bazı vitaminlerin eksikliği belli belirsiz etkiler yaratsa da bazı vitaminlerin eksikliği kronikleştiğinde ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir.

  • Vitamin eksiklikleri sadece besin alımındaki yetersizler sonucu oluşmaz; emilimlerini engelleyen farklı sağlık sorunları olabileceği için vitamin eksikliği belirtileri yaşayanların kan testlerini yaptırmaları gerekir.

Yukarıda vitaminlerin özellikleri belirtildi. Aşağıda ise her bir vitaminin kendine has özellikleri yer almaktadır.

Vitaminler Nelerdir?

Vitaminler genel anlamda vücudumuzun ihtiyaç duyduğu minerallerin bütününe denir.

B Vitamini

Suda eriyen vitaminler arasında yer alan B vitamini tahıllarda, kırmızı ette, yer fıstığında, cevizde, tavukta, kepek ekmeğinde ve yumurtada bulunur.

B vitamini aslında bir vitamin grubu olarak bilinir; genel olarak sinir ve sindirim sisteminin sağlığını iyileştirir. Aynı zamanda büyüme ve sağlıklı gelişme üzerinde de etkisi olan bu vitamin grubunun eksikliği ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir.

Daha detaylı bilgi için aşağıdaki makaleleri okuyabilirsiniz.

B Vitamini Nedir, Nelerde Bulunur, Faydaları Nelerdir?

B Vitamini Eksikliği, Fazlalığı, Belirtileri, Hangi Hastalıklara Yol Açar?

B1 Vitamini

Tiamin olarak da bilinen B1 vitamini, genellikle diğer B vitamin çeşitleri ile birlikte bulunan; bağışıklık sistemini güçlendiren, merkezi sinir sistemini koruyan, katarakt ve göz tansiyonu gibi göz hastalıklarının oluşumunu engelleyen, atletik performansı arttıran ve böbrek hastalıklarının oluşma ihtimalini azaltan bir organik bileşiktir.

Bilişsel fonksiyonlar üzerinde de etkisi olan bu vitamin enerjiyi arttırır, stresle mücadele etmeyi kolaylaştırır ve hafıza kayıplarını önleyici özelliğe sahiptir. Yulaf ezmesi, kuru üzüm, fıstık, bezelye, yumurta sarısı, erik, brokoli ve ay çekirdeği B1 vitamini içeren besinler arasında yer alır.

Daha detaylı bilgi için aşağıdaki makaleleri okuyabilirsiniz.

B1 Vitamini Nedir, Nelerde Bulunur, Faydaları Nelerdir?

B1 Vitamini Eksikliği, Belirtileri, Nelere Yol Açar?

B2 Vitamini

“Riboflavin” olarak da bilinen B2 vitamini kan hücrelerinin sağlıklı olmasını sağlayan önemli bir organik bileşiktir. Vücutta antioksidan olarak görev yapan B2 vitamini enerji verir, metabolizma sağlığını iyileştirir, cildi korur, göz sağlığına destek olur, migren krizlerini engeller, kansızlık oluşumu ile mücadele eder ve saçları güçlendirir.

B2 Vitamini eksikliği halinde anemi, yorgunluk, sinir hasarı, depresyon, anksiyete ve cilt sorunları gibi farklı şikayetlere neden olabilen B2 vitamini; ciğer, böbrek, badem, istiridye, avokado, somon ve mantar gibi besinler aracılığı ile vücuda alınabilir.

Daha detaylı bilgi için aşağıdaki makaleleri okuyabilirsiniz.

B2 Vitamini Nedir, Nelerde Bulunur, Faydaları Nelerdir?

B2 Vitamin Eksikliği Nasıl Anlaşılır, Nelere Yol Açar?

B3 Vitamini

“Niasin” olarak da bilinen B3 vitamini damar sağlığını iyileştirir, kolesterol seviyesini dengeler, beyin fonksiyonlarını güçlendirir, cilt sağlığını iyileştirir, diyabeti önler ve eklem hastalıklarına iyi gelir.

Eklem hareketliliğini de arttıran bu vitamin çeşidi tuna balığı, tavuk göğsü, ayçiçeği çekirdeği, somon, hindi, sardalye, mantar gibi besinler aracılığı ile vücuda alınabilir.

Daha fazla bilgi: B3 Vitamini Nedir, Hangi Besinlerde Bulunur, Faydaları Nelerdir?

B5 Vitamini

“Pantotenik asit” olarak da adlandırılan B5 vitamini yağların ve karbonhidratların enerjiye dönüştürülmesini sağlar. Aynı zamanda saç, göz, cilt ve ciğer sağlığına da iyi gelen bu vitamin yiyeceklerin glikoza çevrilmesini ve kolesterol sentezlenmesini sağlar.

Kırmızı kan hücrelerinin üretiminde de rol oynayan bu vitamin; balık, et, baklagiller, sebze, süt ürünleri ve meyve gibi birçok gıda grubundan temin edilebilir.

Daha fazla bilgi: B5 Vitamini Nedir, Faydaları Nelerdir ve Nelerde Bulunur?

B6 Vitamini

Kalp, sindirim sistemi, kas fonksiyonları ve enerji metabolizması üzerinde önemli görevleri olan B6 vitamini beyin ve merkezi sinir sistemi fonksiyonları üzerinde de çok etkilidir.

Enerji veren, endişeleri azaltan, damar sağlığını iyileştiren ve kansızlığı azaltan B6 vitamini; hindi göğsü, tavuk göğsü, dana eti, Şam fıstığı, tuna balığı, barbunya, susam, ayçiçeği  ve avokado gibi besinler aracılığı ile vücuda alınabilir.

B7 Vitamini

“Biotin” olarak da adlandırılan B7 vitamini, metabolizma sağlığını iyileştirir. Enerji verir, kan şekerini dengeler, cilt sağlığına iyi gelir, beyin fonksiyonlarını destekler, bilişsel fonksiyonların zarar görmesini engeller ve kas dokusunun onarılmasında aktif olarak görev yapar.

Ciğer, yumurta, somon, peynir, karnabahar ve tam buğday ekmeği gibi gıdalar B7 vitamini içeren yiyecekler arasında yer alır.

B9 Vitamini

B9 vitamini yani “folik asit”; kalp hastalıklarını, felci, kanseri ve hamilelik döneminde oluşabilecek doğum kusurlarını engeller. Kas yapımında, hücre büyümesinde ve hemoglobin oluşumda görev yapan bu vitamin karaciğerde depolanır.

B9 Vitamini eksikliği halinde hafıza kaybı, paranoya, zayıflık, cilt sorunları, anemi gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilen B9 vitamini; peynir, mantar, esmer pirinç, mercimek, portakal, muz ve bezelye gibi gıdalardan elde edilebilir.

B12 Vitamini

İnsan vücudu için en temel vitaminler arasında yer alan B12; sinir hücrelerin sağlığının devamından, enerji üretiminden, nörolojik hasarların engellenmesinden, sinir sisteminin sağlıklı çalışmasından, hafızanın güçlenmesinden, kalp sağlığının iyileştirilmesinden, cildi korumaktan, kırmızı kan hücrelerinin üretiminden, sindirimin desteklenmesinden ve kanserin engellenmesinden sorumlu organik bileşikler arasında yer alır.

Et, süt, yumurta, yoğurt ve tereyağı gibi hayvansal gıdaların tüketilmesi ile vücuda alınabilen B12 vitaminini eksikliği baş dönmesi, cilt solgunluğu, anemi, işitme zorlukları, psikolojik problemler, iştah azalması ve aşırı duyarlılık gibi şikayetlere yol açabiliyor.

Referanslar

https://www.health.harvard.edu/staying-healthy/listing_of_vitaminshttps://www.nutrition.gov/subject/whats-in-food/vitamins-mineralshttps://www.medicalnewstoday.com/articles/195878.phphttps://www.fda.gov/ForConsumers/ConsumerUpdates/ucm118079.htmhttps://www.brainmdhealth.com/blog/how-to-get-all-8-b-vitamins/

https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminA-Consumer/

Источник: https://www.saglikk.com/vitamin-nedir-vitamin-cesitleri-vitaminler-nelerdir/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.