Yaşlılarda 10 Düşmeden 7’si Yaralanmayla Sonuçlanıyor

Yaşlıların yere düşmesi

Yaşlılarda 10 Düşmeden 7’si Yaralanmayla Sonuçlanıyor

Ten tene temas, kanıtlanmış birantidepresan: Partnerinizin sadece elini tutmak bile serotonin* salınımı sağlarve kalp atışınızı düzenler.

Daha yüksek oktanlı bir hormon akışı için iseBrazilian jiu-jitsu gibi yakın temaslı bir spora başlayın. Rakibinizlebirbirinizi yakalamanız vücudunuza stresi azaltan kimyasalları dolduracaktır.

Gırtlağa yapışmak sarılmaktan çok da farklı değil, değil mi?

02- Geçmişte Yaşayın

Farkındalık meditasyonunun zapt edilemeyenpopülerliği, sizi “anı yaşamanın” aydınlanmanın anahtarı olduğuna ikna etmişolabilir.

Ancak bu eski bir haber: San Francisco State Üniversitesi, nostaljiile hayat memnuniyeti arasında güçlü bir korelasyon olduğunu ve sevdiklerinizinfotoğraflarına bakmanın ruh halinizi iyileştiren hormonların üretiminitetiklediğini gördü. ’un Hatıralar kısmının bir amacı var gibigörünüyor.

03- Yeni Bir Evcil Hayvan Projesine Başlayın

İnsanların en iyi dostu sadece Instagram akışınızıbeslemekle kalmıyor, aynı zamanda Missouri Üniversitesinin bir çalışmasınagöre, #köpüşler depresyonu sıkı bir tasma altında tutabiliyor.

Köpeğiniziseverek geçireceğiniz sadece birkaç dakika serotonin ve iyi hissettiren “bağkurma hormonu” oksitosin salınımı sağlıyor.

Evcil hayvanınız yok mu? Köpekgezdirici olarak gönüllü olun, ek olarak yardımseverliğin de size sunduğusağlıklı beyin kimyasalları artışının keyfini çıkarın.

04- Manzarayı İçinize Çekin

Konu zihinsel sağlığınızıgüçlendirmekse, en iyi spor salonları dahi dış mekânlarla yarışamaz. Yeşilalanlarda antrenman yapmak gününüzü aydınlatacaktır ancak beyninize gerçek birdestek vermek istiyorsanız mavi rengi arayın. Essex Üniversitesinin birçalışmasında, su kenarında antrenman yapmanın zihinsel sağlığı geliştirmenin eniyi yolu olduğu görüldü.

05- Suya Atlayın

Açık suda yüzmeye gidin. Soğuk suyadalmak endorfin üretiminizi ateşler ve bu da sizi ısıtan bir serotonin salınımısağlar. Sıcak havlunun ne kadar iyi hissettireceğini de düşünün deriz.

06- Yükselişi Bekleyin

Çok sevilen bir şarkınıngiderek yükselen kreşendo noktasında tüylerinizi diken diken eden o his,beyninizin serotoninle yakından ilişkilendirilen “ödül” nörotransmiteri olandopamin salgıladığının bir işaretidir.

Gerçekten de Nature Neuroscience’dakibir çalışmada, heyecan veren şarkılar dinleyenlerin kimyasal seviyelerinin yüzdedokuz arttığı görüldü; bu olguya bilimsel olarak “estetik titreme” deniyor.

Sessisteminizi geliştirmek için geçerli bir sebep.

07- Konser Biletleri Alın

Alternatifolarak, canlı bir gösteriye gidebilirsiniz. Goldsmith Üniversitesinin biraraştırmasına göre, müziğin keyfini bir kalabalığın parçası olarakçıkardığınızda, özsaygı ve diğerlerine yakınlık hisleriniz yüzde 25 artar.Muhtemelen son tren için oluşan izdihama kadar…

08- Kamp Kurun

Ortalama bir masa başı çalışaniçin, kentsel bölge gün ışığında geçirdiğiniz süreyi ideal seviyelerin çokaltına inecek kadar keserek uyku hormonu melatoninin üretimini bozar. Dengesizuyku döngüsü ise ruh halinizi düşürür.

Ancak basit bir çözüm var. CurrentBiology’deki bir çalışmada, kamp yaparak geçirilen bir hafta sonunun vücutsaatinizi 100 dakika kadar ileri götürebildiği görüldü. Bu, uykusuz birhaftadan sonra sizi ormandan çıkarmaya yeter.

09- Ateş Yakın

Çıtırdayanalevlerin sesi, kokusu ve görünümü rahatlama tepkinizi tetikleyecektir, diyebildiriyor Evolutionary Psychology. Marsh-mellow’lar da fena gitmezdi.

10-12- Mutlu Öğünler

Hislerinizi her ısırığınızlaoptimize edin.

Kahvaltı

Yulafınızda trend olan bitkibazlı sütleri kefirle değiştirin. Beneficial Microbes’daki birçalışmada, fermente içeceklerdeki probiyotiklerin, aşırı çalışan tıpöğrencilerinin serotonin seviyelerini yükselttiği görüldü. Tam anlamıyla doktortavsiyesi.

Öğle Yemeği

Öğle yemeği sandviçiniz içinyumurtadan yapılan mayonezi tercih edin. İçerdiği triptofan beynin serotoninoluşturmasına yardımcı olur. Etkisi o kadar güçlü ki, Leiden Üniversitesi,erkeklerin bunu yedikten sonra bağış yapmaya iki kat daha meyilli olduğunugördü. Yumurtanın faydası…

Akşam Yemeği

İsterinanın ister inanmayın, yağsız proteinler ve yeşillikler pek de iyi hissetmekiçin yenen gıda türleri olarak geçmiyor. Neuropharmacology’dekiaraştırmada, yağlı balıklardaki omega yağlarının serotonin sentezini artırdığı,karbonhidratların da uykuyu desteklediği görüldü. Balığa gömülün.

13- Yeni İplikler Satın Alın

En pahalı baharatlardan biriolan safran belki de buna değiyordur çünkü masrafını karşılıyor gibi görünüyor.

Murdoch Üniversitesinin sekiz haftalık bir çalışmasında, safran özütü içerentakviye gıdaların beynin serotonin reseptörlerinde etkili olan ilaçlarla aynıetkiyi gösterdiği görüldü.

Yemeğinize biraz dökün veya bu ilacı tüketmek içindaha tatlı bir yol arıyorsanız ezilmiş 20 safran ipliğini 450 gram çileklekarıştırarak zihinsel sağlığınızı koruyacak bir reçel yapın.

14- Biraz Huzur ve Sessizlik Açın

Şık bir şekilde adlandırılmışotonom duyusal meridyen tepki (ASMR), fısıldayan insan ya da mırlayan kedi gibibelirli rahatlatıcı seslerle tetiklenen hoş bir “karıncalanma” olaraktanımlanıyor.

’da bu tepkiyi etkinleştirdiğine inanılan birçok klipbulacaksınız.

Kulağa sahte bilim gibi mi geliyor? Sheffield Üniversitesinin birçalışmasında, deneklerin ASMR klipleri dinledikten sonra kalp atışlarının 3bpmdüşerek sağlıklarının iyileştiği görüldü. Şimdi fısıldayın: Kulağa çok hoşgelmiyor mu?

15- Dalgaları Dinleyin

Bir kadının mikrofonda ikidakika boyunca taranması size gereksiz geliyorsa, okyanus dalgası sesleriuygulamasını deneyin. Çalışmalar** bunun uykunuzu ve ertesi günkü ruh haliniziiyileştirebileceğini gösteriyor.

16- TaklitEdin

Dünyamaraton rekorunun sahibi Eliud Kipchoge, acıengelini kırıpgeçmek için “periyodik gülümseme” adlıbir protokol (evet, böyle bir şeyvar) kullanıyor.

Aynıtekniği işyerinde uygulayabilirsiniz: Rastgelearalıklarlakendinizi gülmeye zorlamanız, stresli görevler sırasındakalp atışınızı düşük tutar ve endorfin ile serotonin salınımı sağlar.

Kilometrelerce koşanbirinin acısınıazaltmayabilir ancak az önce sizin de denediğinizeeminiz.

17- İnce Ayar Çekin

Cardiff Üniversitesi’nin bir çalışmasında,botokstan sonra somurtmakta sorun yaşayanların somurtabilenlerden daha mutluolduğu görüldü. İşten sonraki bar ziyaretlerinizde kimliğinizin sorulmasının dagününüzü aydınlatacağı kesin.

18- Krem Rengi Gıdalar Tüketin

Öğleyemeğisonrasıdurgunluğunuzdaetkili olan birçok faktör var: Düşükkan şekeri,yorgunluk, çoklu Google dosyalarıyla boğuşarak geçirilecek birkaç saatiniz dahaolduğugerçeği…Bazıaraştırmacılar,serotonin seviyelerimizin günün bu saatinde de dibe vuracağınainanıyor.Düşüşte misiniz? Nişastalıkarbonhidratlar bunu tersine çevirmenize yardımcıoluyor. Öğlesaatlerindeki orman meyveli atıştırmalığınızıkalınbir dilim fıstıkezmeli ekmek ile değiştirin. Yer fıstıkları,serotonin üretiminde çok önemli bir rol oynayan triptofan içerir.

19- Yere İnip Kirlenin

Matlarıdezenfekte eden ve alkalin su şişeleri dağıtançalışanlarıylaşık bir fitness stüdyosu sağlıklıbir ütopya gibi görülebilir. Ancak antrenmanınızdanen iyi faydayı sağlamakiçin ellerinizi kirletmeniz gerekir. Gerçekten kirletmeniz.

BristolÜniversitesindeki araştırmacılar,toprak bakterilerine maruz kalmanınbeyinde antidepresan ilaçlarla aynıetkiyi gösterebildiğini buldu.

Bu nedenle, daha iyi zihinselsağlığıgün yüzüne çıkarmak için, burpee’lerinizi parkta yapınveya bir öğleden sonranızıbahçenizle ilgilenerek geçirin.

20- Ağırlığınızı Koyun

Hepimiz“sarılmayısevenler” değiliz ancak doğru şartlar altında,bir arkadaşınıztarafındaniyice kıstırılmak,içinizi iyi hissettiren hormonlarla dolduracaktır.

Ağırlıklı“terapi” battaniyeleri gibi sarılmayıtaklit eden cihazlar, sizi gerçekten deşarj eden bir uykuya uğurlayarakserotonin ve melatoninin salınımını teşvik eder. En derin uykularınıziçin hipnoz.

io üzerinden ağırlıklıbattaniyelere göz atabilirsiniz.

21-Yaratın ve Yama Yapın

Yaratıcı uğraşlar, CV’nizi doldurmaktan dahaiyi amaçlar sunuyor.

Art Therapy dergisinde yayımlananbir çalışmaya göre, 45 dakikalık el işinin serotonini düşüren stres hormonu seviyeleriniyüzde 75 azaltabildiği, aynı zamanda örgü örmenin de kalp atış hızını 11bpmkadar düşürdüğü görüldü. Bizim önerimiz ne mi? Ahşap işçiliğini deneyin: Biliminsanları, ahşaba dokunmanın vücudunuzun rahatlama tepkisini uyardığınıkeşfetti.

22-Davul Çalın

Sopalarla bir şeylerevurarak yüksek sesler çıkarabilirsiniz.Haftalıkbateri kursları,Royal College of Music’in çalışmasına göre depresyon hissini yüzde 38 azaltabiliyor.

23- Banyo Keyfi Yapın

Gerçekten düşük çaba sarf edeceğiniz biryöntem için mutsuzluğunuzu yıkayıp akıtın. Freiburg Üniversitesinin birçalışmasına göre, haftada iki banyonun ruh halinizi aerobik egzersizden dahaçok iyileştireceği görüldü. Çalışmada, banyo sonrası sıcak havluya sarılıprahatlayarak geçirilen sürenin, depresyon belirtilerini interval antrenmandersinden daha etkili biçimde azalttığı görüldü.

Источник: https://www.menshealth.com.tr/yaslilarin-yere-dusmesi/

Yaşlılarda Düşmenin Önlenmesi

Yaşlılarda 10 Düşmeden 7’si Yaralanmayla Sonuçlanıyor

Düşme, oldukça sık görülen, genellikle dengenin bozulması, bazen şuur kaybının eşlik ettiği, fiziksel yaralanma ile sonuçlanabilen yaşlılarda önemli bir sağlık problemidir.

Ortalama yaşam süresinin ülkemizde de artıyor olması yaşlı popülasyonun artmasına, bu da düşme gibi bir klinik sorunun giderek artan bir önem kazanmasına yol açmaktadır.

Toplumda 65 yaş üzerindeki insanların yüzde 35-40'ı her yıl düşmektedir ve bu kişilerin yarısından fazlası bir defadan çok düşmektedir.

Düşmenin oluşmasını hazırlayan risk faktörlerini iç ve dış olmak üzere iki grupta incelenir. İç faktörler, yaşlının duruş ve yürüyüşündeki değişiklikler ile görme, işitme ve derin duyunun azalması ya da bozulması fizyolojik iç faktörler olarak sıralanabilir.

Patolojik risk faktörleri ise kanamalar, viral hastalıklar gibi akut durumlar, Parkinson hastalığı, ortostatik hipotansiyon, felç durumları, eklem ve kas hastalıkları gibi kronik hastalıklardır.

Çoklu ilaç kullanımına bağlı ilaç etkileşimleri ve ilaç yan etkilerine bağlı düşmeler de önemlidir.

Dış faktörlerde ise, tüm düşmelerin yaklaşık üçte biri çevresel faktörlere bağlıdır.

Yaşlıların yaşadıkları alanlardaki aydınlatma, ya da tersine fazla ışıklı ortam, oturduğu koltuğun, yatağın yüksekliği, düzgün olmayan ya da cilalı yer yüzeyi, banyo ve tuvaletlerde tutunma yerlerinin, kaymaz paspas ve basamakların olmaması gibi faktörler düşmeye zemin hazırlayan tehli risk faktörleridir. Ayrıca pantolon paçaları ya da etek uzunluğu, ayakkabı bağları, güvenli olmayan yürüteç ve metal bastonlar teh az edebilir.

KLİNİK DEĞERLENDİRME YAPILMALI

Düşme sonucu klinik değerlendirme yapılan yaşlılara, fizik muayene, oturma ve yürüme dengesinin ölçülmesi, kan tetkikleri B12 eksikliği, demir eksikliği, tiroid Hormon bozukluğu ve benzeri gereken durumlarda beyin görüntülemeleri ve kan akımlarının değerlendirilmesinin yanında kalp muayenesinin de yapılması gerekir. Yaşlılarda hastaneden çıkış sonrası düşme ilk iki haftada 8 kat daha yüksektir. Kazalar dışındaki düşme nedenleri arasında kalp-damar hastalıkları ilk sıradadır. Düşmeye en sık neden olan nörolojik hastalıklar inme ve Multiple Skleroz (MS) olup bunları Parkinson hastalığı izlemektedir.

ALZHEİMER HASTALIĞI DÜŞME RİSKİNİ 8 KAT ARTTIRIYOR

Alzheimer Hastalığı gibi bunama durumlarında ise düşme riskinin normal yaşlılara göre en az 8 kat arttırıyor.

İnme geçiren yaşlıların dörtte üçünün ilk 6 Ay içerisinde düştüğünü, idrar çıkışını arttıran tansiyon ilaçları, antidepresanlar ve antipsikotiklerin ise düşmeye en sık neden olan ilaçlar olduğunu, vertigo gibi denge bozukluklarına bağlı düşmelerin ise yüzde 36 gibi bir oranda bulunduğunu, ayrıca görme kaybının da düşme riskini 2 kat arttırıyor.

DÜŞMENİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN ALINABİLECEK TEDBİRLER

Düşmenin önlenmesiyle ilgili alınabilecek tedbirlerle ilgili, aşağıdaki noktalara dikkat etmek gerekir.

Çevresel faktörlere yönelik alınması gereken önlemler: Yeterli aydınlatma sağlanmalı, yatak odası ve koridorlarda gece lambası olmalı, duvarlar açık renkli olmalı, Elektrik fiş ve prizleri kolayca görülebilecek şekilde olmalı. Mobilyalar tekerlekli olmamalı, sallanan mobilyalar tamir edilmeli, yatak çok yüksek olmamalı.

Kayabilecek parça halı-kilim konmamalı, eşikler kaldırılmalı, kaymayan paspaslar kullanılmalı, halı kenarları kalkık olmamalı, yerde oyuncak vb bulunmamalı, halılar az tüylü olmalı, açık ve düz renkli olmalı.

Merdiven kaplamaları iyi olmalı, basamak kenarlarına fosforlu bant yapıştırmalı, kenarlarda trabzanlar olmalı, koridorda tutamaklar olmalı, basamaklar eşit, geniş ve alçak olmalı.

Banyo ve tuvaletlerde zemin kaymayan bir malzeme ile kaplanmalı, kalın kavrama demirleri ve parmaklıklarla donatılmalı, duş veya küvette tabure bulunmalı

Mutfakta yere dökülen sıvılar hemen temizlenmeli, sık kullanılan eşyalar kolayca ulaşılabilecek raflarda olmalı.

Dış ortamlarda kaymayan ayakkabı giyilmeli, kaldırımlar alçak ve düzenli olmalı, kaygan zeminler önlenmeli, varsa işaret koymalı, uygun rampa eğimleri verilmeli, aydınlatma yeterli olmalı.

Medya ve internet aracılığıyla sağlık taramaları, düşme risk faktörleri hakkında eğitim ve farkındalığı arttırma, kas kuvveti ve dengeye yönelik egzersiz seansları, ayakkabı ve çevresel tehlere yönelik tavsiyeler toplumsal programların belli başlı unsurlarını oluşturmalıdır.

Dr. Abdulkadir Tunç
Özel Adatıp Hastanesi Nöroloji Uzmanı (İHA)

Источник: https://www.diyadinnet.com/saglik-1969-yaslilarda-dusmenin-onlenmesi

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.