Yeni doğan bebeklerde sarılık neden oluşur?

içerik

Yeni Doğan Bebeklerde Sarılık Rehberi

Yeni doğan bebeklerde sarılık neden oluşur?

Bebeklerin her ne kadar anne karnında organları yeterince gelişmiş olsa da, bazı denge tutumunu anne karnından sonra gerçekleştirir. Vücut dengesi artık anneden bağımsız olarak kendi kendine gelişmeye ve bu sayede sağlığına kavuşmasına yardımcı olur. Ancak yine de anneler, çocuklarındaki organlar arasında bu bağın yeni yeni yerine oturmasını anlayamaz ve telaşa kapılır.

Bu telaşa kapılmasına neden olan hastalıklardan daha doğrusu sendromlardan biri de sarılıktır. Bebeklerde sarılık sıkça görülen bir durumdur. Özellikle erken doğum sonrasında yenidoğan bebeklerde sarılık daha fazla görülür. Bu durum bir hastalık değildir, belirtidir. Ancak yine de temkinli olunması gerekir.

Aksi halde erken teşhis edilebilecek bir durumun bebeğinize daha fazla zarar vermesi söz konusu olabilir.

Bu durumun sıkça görülmesinin nedeni, karaciğerin anne karnından sonra ilk kez kendi dengesini tutturmaya çalışması ve karaciğerin gelişen bir organ olmasıdır. Yani karaciğer anne karnından sonra da gelişim gösterir. Bu durumda bilirubin oranı ilk başlarda ayarlanamaz.

Bebeklerin ciğerlerinde bilirubin oranı dengelenmeye çalışır. Eğer yeterince bilirubin dışarı atılmazsa bu bir süre sonra kanda ve dokularda birikerek ciltte ve özellikle gözlerde sarımtrak bir rengin oluşmasına neden olur.

Genelde erken doğan bebeklerde ilk 24 saatte kendini gösterirken, diğer bebeklerde 2. ya da 3. günlerde kendini gösterebilen bir durumdur.

Eğer kalıcı bir sarılık söz konusu değilse, bir hafta içerisinde sarılığın belirtileri geçer ve bir süre sonra bilirubin yeterince dışarı atılmaya başlayarak bebeğinizin sağlığı korunur.

1. Fizyolojik

Eğer fizyolojik bir sarılık söz konusu ise yukarıda da açıkladığımız bilirubin dengesizliğinden kaynaklanan bir nedenden dolayı bu durumla karşılaşılabilir.

Bilirubinin kanda birikmesinin nedeni ise, beyne bilirubinin ulaştırılmamaya çalışılması yani adeta bir bariyer oluşturmasıdır. Eğer beyne bilirubin giderse ciddi organ hasarlarına neden olabilir.

Bu yüzden dokular ve kan bir işbirliği içerisinde bebeğin fizyolojik sarılıktan en az etkilenebilmesi adına koruma sağlar.

2. Kan uyuşmazlığı

Kan gruplarında bulunan antikorlar bir süre sonra ciddi hastalıkların oluşmasına neden olabilir. Eğer annenin kanı Rh(-) ise ve bebeğin kan grubu Rh(+) olarak dünyaya gelmiş ise, burada bir uyuşmazlık söz konusudur ve bu şekilde bir sarılık söz konusu olabilir.

Her ne kadar bebek anne karnında plasenta içerisinde koruma altında olsa da, anneden geçen bilirubin bebeğin bilirubin dengesini bozabilir. Bu da sarılıktan etkilenmesine neden olabilir.

Kan uyuşmazlığı anne ve bebeğin kanının takip edilmesiyle birlikte alınan önlemler sayesinde ortadan kaldırılabilir.

Eğer bebeğinizde idrar yolu enfeksiyonu var ise bu hastalığın belirtilerinden biri de sarılıktır. Enfeksiyonun oluşması idrarın tamamen dışarı atılmamasına ve bu nedenden dolayı da idrarda biriken bilirubinin dokularda ve kanda birikmesine neden olur. Bu şekilde bir sarılık da söz konusu olabilir.

İdrar Yolu Enfeksiyonu İle Alakalı Daha Detaylı Bilgiler İçin: İdrar Yolu Enfeksiyonu Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

1. Yüzde sarılık

Genelde bilirubin ilk yükselmeye başladığında bebeğinizin yüzünde sarılıklar oluşur. Özellikle gözlerde, göz pınarlarında görülen bu sarılık hastalığın en kolay teşhis edilmesine yarayan belirtidir. Bu sayede erken teşhis edilerek tedaviye başlanır.

2. Bilirubin artışı

Yeni doğan, özellikle erken doğan bebeğinizin kan değerlerini mutlaka takip etmeniz gerekir. Eğer bir sarılık söz konusu ise bu öncelikle kan değerlerinde görülebilir. Bilirubin oranının yüksek çıkmasıyla birlikte sarılık kendini gösterebilir.

3. Kollarda ve karında sarılık

Özellikle florasan lamba altında daha net göreceğiniz sarılık, ilerlediği takdirde vücudun diğer alanlarında da kendini gösterir. Bilirubin artık kollarda ve karında bulunan dokularda birikerek derinin rengini değiştirir. Parmağınızla bastırıp kaldırdığınızda ten farkını görebilirsiniz.

Bebeklerde Sarılık Değerleri Kaç Olmalı?

Yetişkinlerden farklı olarak incelenen bilirubin değerleri hastalığın belirtilerine göre değişkenlik gösterebilir. Eğer sadece gözlerde sarılık görülüyorsa, kandaki bilirubin oranı 5 mg/dl olarak bilinir. Bebeklerde yenidoğan sarılık değerleri genelde miktar olarak 5 mg/dL’dir. Bu tedavi edilmesi kolay bir oranı ifade eder.

Ancak bebeklerin ellerinde ve kollarında görülen sarılık boyutları kanda görülen bilirubinin daha çok olduğu anlamına gelir ve farklı bir tedavi yöntemi seçilmesi gerekir. Bu sarılık boyutlarında kandaki bilirubin değeri 20 mg/dl olarak ölçülür ki bu da ciddi bir sarılık boyutu anlamına gelir.

Bu değerler tedavinin devamı için doktora ipucu verir.

Bebeklerde Sarılık Tedavisi Nasıl Yapılır?

Sarılık eğer fizyolojik sarılık ise alınan birkaç önlemle birlikte bir hafta içerisinde atlatılır. Ancak bu sarılık kalıcı bir hastalığın da habercisi ya da uyuşmazlığın bir sonucu olabilir.

Bu yüzden mutlaka uzman bir doktor tarafından muayene edilmesi gerekir. Aksi halde dokuların ve kanının oluşturduğu bilirubin bariyeri aşılarak beyne giden bilirubin, çocuğunuzda ciddi hasarlar bırakabilir.

Yetişkinlerde genelde karaciğerle ilgili kalıcı bir hasar sonucu oluşan sarılığın tedavisi ilaçlarla kontrol altına alınabiliyor. Fakat henüz bebeklerin bu ilaçlara karşı bir bağışıklığı olmadığı için oldukça fazla yan etkilerinden etkilenebilirler.

Buna karşılık geliştirilen farklı tedavi yöntemleri mevcuttur. Yukarı belirttiğimiz değerlere göre bu tedavilerden herhangi biri tercih edilir.

1. Işık Terapisi

Özellikle yeni doğan ve erken doğan bebeklerde, ilk 24 içerisinde fark edilen ve görülen sarılık için en sık kullanılan tedavi yöntemlerinden biridir.

Bilirubin oranı takip edilerek mavi yeşil ışık skalasından bir renk seçilerek bu renk ışık altında bekletilir. Bu ışık sayesinde bebeğin sarılığının oluşmasına neden olan fazla bilirubin dışarı atılır.

Bu fototerapi sırasında gözlere zarar gelmemesi adına bebeklerin gözleri kapatılır ve tedavisine bu şekilde devam edilir.

2. Kan değişimi

Anne ile bebeğin kan uyuşmazlığı ortaya çıktığında anne karnında birbirleriyle temas eden antikorlar bebeğin kan grubuna karışarak bilirubin miktarının artmasına neden olur. Eğer ışık tedavisi ve ilaçlar bebeğinizde olumlu etkiler bırakmıyorsa, son çare genelde kan değişimi olur. Bebeğin kendi kan grubuna ait kan, vücut direncini ve kendi antikorlarını üretmesine yardımcı olur.

3. Beslenme

Yukarıda belirttiğimiz tedaviler genelde tıbbi tedavi biçimleridir. Ancak sizler de alacağınız bu önlem sayesinde alternatif bir tedavi yöntemi geliştirebilirsiniz.

Bebeğinizin beslenmesine oldukça dikkat etmeniz gerekebilir. Zaten hassas olan vücutları ve henüz tam anlamıyla sindirim sisteminin oluşmamasından dolayı yiyebileceği sınırlı gıdalar vardır.

Bunların da organik ve temiz olmasına özen gösterin.

Источник: https://sebboy.com/yeni-dogan-bebeklerde-sarilik-rehberi/

Yeni Doğan Bebeklerde Sarılık Nedenleri ve Tedavisi

Yeni doğan bebeklerde sarılık neden oluşur?

Bebeklerde sarılık, derinin ve gözün beyaz kısımlarının sarı renk alması durumudur. Bu durum bebeğin kanındaki bilirubin oranının çok yüksek olduğunun bir belirtisidir. Bu duruma hiperbilirubinemi de denmektedir.

Sarılık genellikle doğumdan sonraki ilk beş gün görülür. Birçok bebek sarılık başladığı zaman hastaneden çıkar. Bu yüzden bebek 3-5 günlük olduğu zaman doktorunuz bebeğinizi tekrar muayene etmek isteyebilir.

Birçok bebekte sarılık hafif seyreder. Genellikle bir ya da iki hafta içinde başka sorunlara yol açmadan, kendiliğinden iyiye gider ya da tamamen kaybolur.

Ancak sarılık ciddiye alınması gereken bir durumdur. Bazı nadir vakalarda bilirubin seviyesi çok yüksektir ve tedavi edilmediği durumlarda beyin hasarına yol açabilir. Bu da hayat boyu kalıcı sorunlara sebep olur.

Bilirubin nedir?

Kana rengini veren kırmızı kan hücreleri, hemoglobin denen bir madde içerirler. Yaşam süreleri kısa olan bu hücrelerin, ölmesi sonucu ortaya çıkan hemoglobin sarı renkli bilirubine dönüşür.

Normalde yeni doğanlar ihtiyacından fazla kırmızı kan hücrelerine sahip olduklarından ve karaciğerleri henüz yeteri kadar olgunlaşmadığından oluşan bilirubini hemen kandan uzaklaştıramazlar.

Daha büyük bebekler, çocuklar ve erişkinler bilirubini çabucak kandan uzaklaştırırlar.

Bebeklerde sarılık değeri kaç olmalı?

Yeni doğan bebeklerde kandaki bilirubin değeri normalde 1-2 mg/dl olmalıdır. Eğer bu değer 5-8 mg/dl arasında ise sarılık meydana gelmiştir ve baş ve boyun bölgesinde sarılık görülür.

Değer 8-10 mg/dl arasına ulaşırsa gövdenin üst kısmında, 10-13 mg/dl arasına ulaşırsa gövdenin alt kısmında, 13-16 mg/dl arasına ulaşırsa kol ve bacaklarda, 20 mg/dl ve üzerine ulaşırsa eller ve ayaklarda sarılık görülür.

Yeni doğan bebeklerde sarılık ne kadar sürer?

Yeni doğan bebeklerde ilk beş gün sarılık görülmesi normaldir. Birçok bebekte sarılık hafif seyreder. Genellikle bir ya da iki hafta içinde başka sorunlara yol açmadan, kendiliğinden iyiye gider ya da tamamen kaybolur. Sarılık süresi bebekten bebeğe göre de değişebilmektedir.

Ancak bebeğin ateşi 37.8 dereceden yüksekse, bebek hasta görünüyorsa, ilk haftadan sonra sarılık ağırlaşıyorsa, sarılık süresi iki haftayı geçtiyse ve bebek kilo alamıyorsa hemen bir sağlık uzmanına başvurulmalıdır.

Yeni doğan bebeklerde sarılık nedenleri

Bebeklerde vücuttan atılamayacak kadar çok bilirubin bulunması sebebiyle sarılık oluşur. Bilirubin genellikle idrar ya da dışkı ile vücuttan atılır.

Hamilelikte bebeğin vücudundaki bilirubin plasenta aracılığıyla atılmaktadır. Doğumdan sonra ise bebek bilirubini kendisi atmak zorunda kalır.

Birçok vakada bebeklerde fizyolojik sarılık görülür. Bunun sebebi bebeklerin karaciğerlerinin yeteri kadar gelişmediği için bilirubini olması gerektiği gibi vücuttan atamıyor olmasıdır. Bu tür sarılıklar genellikle doğumdan sonraki ilk 24 saat içinde kendiliğinden geçer. Üçüncü ya da günde sarılık kötüleşebilir ancak çoğu zaman bir hafta içinde kendiliğinden kaybolmaktadır.

Bazı nadir durumlarda sarılık altta yatan bir hastalık sebebiyle oluşur ve tedavi edilmeden geçmeyebilir. Bu hastalıkların arasında bazı enfeksiyonlar, sindirim sistemi bozuklukları ya da anne ve babanın kan uyuşmazlıklarından kaynaklanan durumlar görülebilir.

Bebeklerde sarılık belirtileri nelerdir?

Bebeklerde sarılık olması durumunda bebeğin cildi ve gözlerinin beyaz kısmı sarı görünmektedir. Sarı renk öncelikle bebeğin yüzünde ve omuzlarında görülür, ardından vücuda yayılır. Bu sarılık genellikle doğumdan sonra beş gün sürer.

Bilirubin seviyesi yüksek olan bebeklerde aşağıdaki durumlar görülebilir:

  • Fazla sarı görüntü
  • Halsizlik ve yeterince süt emememek
  • Huysuzluk ve gerginlik
  • Sırtta kamburlaşma
  • Yüksek tonda ağlama

Kandaki bilirubin seviyesinin yükselmesi tehli olabilir. Bebeğinizde bu semptomlar görünüyorsa bir sağlık uzmanından mutlaka yardım almalısınız.

Tanısı nasıl konur?

Bebeğin topuğundan alınan az miktarda kan ile bebeğin sarılığına bakılabilir. Sağlıklı zamanında doğan bebeklerde hayatın ilk haftasında bilirubin 12 mg’ın altındadır. 17 mg’ın üzerindeki değerler daha fazla tetkik ve tedavi gerektirir.

Sarılık çeşitleri nelerdir?
Fizyolojik sarılık (normal sarılık, kundak sarılığı)
Sağlıklı, zamanında doğan yeni doğanların %50’ den daha fazlasında sarılık görülür. Yeni doğan bebeklerin karaciğerlerinin henüz yeteri kadar olgunlaşmamasına bağlıdır. Genellikle 2 ile 4. günde görülür. Bir iki hafta içinde kaybolur.

Prematüre bebeklerin (zamanından önce doğan bebekler) organları gelişimlerini tamamlamamıştır. Karaciğerleri oluşan bilirubini çabucak temizleyemez. Ayrıca bebek hasta ve beslenmemişse bağırsaklarındaki bilirubini dışkı ile atmaları gecikir. Bu bebeklerin bilirubinleri daha fazla yükselir ve zamanında doğan bebeklere göre daha uzun sürer.

Anne sütü sarılığı
Anne sütünde bulunan bazı maddeler sarılığa neden olabilmekte, bilirubin değerleri 20 mg’ın üzerine çıkabilmektedir. Anne sütüne bağlı sarılık 4-7. günlerde başlar.

Bir haftadan fazla sürecek olursa doktora danışarak bir iki gün anne sütüne ara vermek gerekebilir. Bu arada bebek mama ile beslenebilir.

Anne sütü verilmediği sürede annenin göğüslerinin pompa ile boşaltılarak sütün azalması veya kesilmesi önlenmelidir.

Kan grubu uyuşmazlığı
Eğer bebek anne kan grubundan farklı kan grubuna sahipse, anne bebeğin eritrositlerini tahrip edici antikor üretebilir. Kan grubu uygunsuzluğuna bağlı sarılık genellikle hayatın ilk günü başlar. Anne ile bebek arasındaki Rh uygunsuzluğu ağır sarılığa neden olur.

Ancak anneye doğumdan sonraki ilk 72 saat içinde RhoGam denen ilacın enjeksiyonu ile annede antikor oluşması önlenebilir. Böylece daha sonraki bebek korunmuş olur. Rh uygunsuzluğu genellikle ilk bebeklerde görülmez.

Ancak Rh (-) kan grubuna sahip annelerin ilk gebelikleri dahi olsa Doğum Uzmanı tarafından yakından izlenmesi uygun olur.

Tedavisi nasıldır?

Eğer bebeğinizin bilirubin seviyesi normal değerlerin üzerindeyse tedavi gerekebilir. Bebeğiniz sarılık tedavisi için bir çeşit florasan ışığına tutulabilir. Bu işleme fototerapi denmektedir.

Bu tedavi ile deri ışığı emer, ışık da bilirubinin dönüştürülmesini sağlar ve böylece bilirubin vücuttan daha kolay atılır. Fototerapi genellikle hastanelerde uygulanır. Ancak bazı durumlarda bebekler evde de tedavi edilebilir.

Bebeğinizi güneşe çıkararak ya da pencerenin yanına koyarak sarılığı tedavi edemezsiniz. Güvenli bir tedavi için özel ışık türleri ve ortam gereklidir.

Eğer sarılık bir sağlık sorunundan kaynaklanıyorsa bebek için başka tedaviler gerekebilir. Örneğin kan uyuşmazlığı sarılığı geçiren bir bebek kan nakli tedavisine ihtiyaç duyabilir.

Bebeklerde sarılık durumunda ne yapmalı?

Eğer bebeğiniz sarılık geçiriyorsa ebeveyn olarak size önemli bir rol düşmektedir.

Bu durumda aşağıdaki adımları izleyebilirsiniz:

  • Bebeğinizin cilt renginin normale dönüp dönmediğini anlamak için günde iki kez cildini kontrol edin. Eğer bebeğiniz koyu tenliyse gözündeki beyaz kısımlara bakın.
  • Doktorunuzun önerdiği muayene planına uyun.
  • Bebeğiniz üç günlük olduktan sonra eğer sarı renk daha da parlaklaşırsa doktorunuza bildirin.

Bebeğinizin sarılık sürecini kısaltmak istiyorsanız yapabileceğiniz en iyi şey doğru beslendiğinden emin olmaktır. Yeterli beslenme bebeğinizin fazla bilirubini vücudundan atmasına yardımcı olacaktır.

Eğer emziriyorsanız bebeğinizi 24 saat içinde 8-12 kez emzirin. Eğer bebeğinizi biberonla besliyorsanız 24 saat içinde 6-10 kez beleyin. Eğer bebeğinizin yeterince beslendiğinden emin olamıyorsanız bir sağlık uzmanından yardım isteyin.

Kaynaklar:

https://www.webmd.com/parenting/baby/tc/jaundice-in-newborns-hyperbilirubinemia-topic-overview#2

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/infant-jaundice/basics/lifestyle-home-remedies/con-20019637

Источник: https://www.mailce.com/yenidogan-bebekte-sarilik.html

Yenidoğan bebek sarılığı nedir? Belirtileri ve tedavi yöntemleri

Yeni doğan bebeklerde sarılık neden oluşur?

  • Yeni doğmuş bebeklerdeki alyuvarların aşırı hızlı şekilde parçalanması,
  • Bebeğin karaciğerinin, kanındaki aşırı miktardaki bilirubin oluşumunu işleyecek kapasiteye sahip olmamasıdır
  • Bilurubinin vücutta salınımı ve atılımını engelleyen doğumsal hastalıklar,
  • Enzim defektleri (glikoz 6 fosfat dehidrogenaz enzim eksikliği gibi),
  • Kalıtsal hastalıklar (crigler najjar ve gilbert sendromu gibi),
  • Bazı ilaçların yüksek doz uygulanması (k vitamini sulfanamid diazem gibi),
  • Anne karnında bebeğin geçirdiği hastalıklar (TORCH gibi),
  • Hepatit,
  • Safra yollarını tıkayan hastalıklar,
  • Diyabetik anne çocuğu,
  • Anne sütüne bağlı sarılık,
  • Annedeki diyabet hastalığı,
  • Bebeğin doğumdan sonra çok kilo kaybetmesi

Yenidoğan sarılığı ne zaman risk yaratır, ne yapmak gerekir?

Yenidoğan sarılığının belirtileri

Yeni doğan sarılığının belirtileri sıklıkla doğumun ikinci ve üçüncü günlerinde görülmeye başlar. Yenidoğan sarılığı geçiren bir bebeğin cildindeki sararma ilk olarak yüzde ardından boyun ve karın bölgesine son olarak da bacaklara yayılır. Genellikle bebeğin göz akları da sararır.

Ailelerin yeni doğan sarılığına karşı bebeklerini iyi gözlemeleri gerekir, özellikle koyu tenli çocuklarda ciltte sarılık belirtilerini görmek zordur. Emin olmak için bebeğinizin burnuna yada anlına hafifçe parmağınızla bastırın parmağınızı çektiğinizde bölgede sarılık belirtilerini görmek daha kolaydır.

Yenidoğan sarılığı değerleri

  • Bilirubin oranı 5 ile 8 mg/dl arasında ise baş ve boyun bölgesi sararır,
  • Bilirubin mikarı 8 ile 10 mg/ arasında ise gövdenin üst bölümü sararır,
  • Bilirubin miktarı 10 ile 13 mg/dl arasında ise gövdenin alt kısmı   sararır,
  • Bilirubin miktarı 13 ile 16 mg/dl arasında ise kol ve bacaklar sararır,
  • Bilirubin miktarı 20 mg/dl civarında ise eller ve ayaklar sararır

Hangi durumlarda doktora başvurmalıyım?

  • Sarılık ilk 24 saat içinde başlamışsa
  • Sarılık yayılıyor ve daha koyu bir renkte bir hal alıyorsa
  • Bebeğinizde rektal ölçümde 37.8 °C üzerinde bir ateş varsa
  • Bebeğinizin davranışlarında hastalık belirtileri varsa
  • Bebeğin beslenmesi iyi değilse
  • Eğer bebeğiniz normalden daha fazla uyuyorsa

Yenidoğan sarılığı nasıl geçer, kaç gün sürer? 

Biluribin miktarının ciddi olduğu durumlarda erken tanı ve gerekli tedavi yapılmazsa bilirubin nörotoksik etkisi ile; ölüme, sağırlığa, serebral palsi’ye, beyin hasarına ve uzun dönem nörolojik bozukluğa sebep olabilir (genellikle yüksek olduğu durumlarda= 25mg dan fazla).

Nadir durumlarda ise vücuttaki sarılık tiroid problemi gibi başka bir hastalığın işareti olabilir. Yenidoğan döneminde olumsuz sonuçlara neden olabilecek sarılığı önlemek için doğumdan sonra özellikle ilk hafta kontrolleri yapmak gereklidir.

Bu kontroller yapılarak ve aileler eğitilerek istenmeyen komplikasyonlar önlenebilir.

Sağlıklı doğan bebeklerin %50-70’inde sarılık görülürken, bu oran erken doğan bebeklerde %80’lere çıkmaktadır Yenidoğan döneminde sarılık ile çok sık karşılaşılmakta, genellikle tedavi gerektirmeden kendiliğinden gerilemektedir. Sarılık yenidoğanda sık görülmesine rağmen hangi bebeklerin sekel (sakatlık yada kalıcı hasar) açısından riskli olduğunu ve hangilerinin tedavi edilmesi gerektiğine karar vermek büyük önem taşır.

Yüksek bilirubin seviyelerinin erken tanı ve tedavisinin yapılmadığı durumlarda bilirubin ensefalopatisinin gelişmesi tüm çocuk hekimlerini korkutmaktadır. Dünyada kernikterus bildirilen ülkeler arasında ülkemiz 3. Sıradadır.

Erken tanı ve gerekli tedavi olmazsa bilirubinin nörotoksik etkisi ile ölüme ve uzun dönem nörolojik bozukluğa sebep olabilir. Yenidoğan döneminde olumsuz sonuçlara neden olabilecek sarılığı önlemek için doğumdan sonra özellikle ilk hafta kontrolleri yapmak gereklidir.

Bu kontroller yapılarak ve aileler eğitilerek istenmeyen komplikasyonlar önlenebilir.

Yenidoğan bebekler için ilk 48 saat neden önemli?

Neden olarak en sık, nedeni tesbit edilemeyen (olasılıkla fizyolojik sarılık ve anne sütü sarılığı), ikinci sıklıkta ABO uyuşmazlığı saptanmıştır.

Aileler, anne sütünün verilmesi, emzirme teknikleri konusunda, anne sütünün yanında şekerli su verilmemesi konusunda eğitilmelidir. Bebeklerde dolaşımda ki bilirubinin normal değeri 100 ml kanda 0.2-1.4 mg’ dır.

Eritrositlerin hızla yıkıldığı bazı durumlarda indirekt bilirubin 100 ml kanda 7 mg’ın üzerinde çıkabilir (Hiperbilirubinemi).

Yenidoğan bebeklerin sarılık olması durumunda ailelerin en çok sorduğu soru bulaşıcı olup olmadığıdır. Yenidoğan sarılığı bulaşıcı değildir. Bulaşıcı olan sarılık Hepatit A, B ve C türünde olanlardır.

Eğer tüm korumalarınıza rağmen bebeğiniz sarılık olduysa bu durumda üzülecek bir şey yoktur, ilk doğduğu anlarda çoğu bebekte olmaktadır.

Ancak mutlaka doktor gözetiminde olmalıdır ve hastanelerde yapılacak tedaviyle bebeğiniz iyileşeceklerdir.

Fizyolojik (normal) sarılık: Çoğu yenidoğanın karaciğeri tam olarak olgunlaşmadığı için hafif bir sarılık görülmesi normaldir. Bu durum doğumdan sonra 2-4 gün içerisinde belirgin hale gelir ve 1-2 hafta içerisinde kendiliğinden geçer.

Prematüre Sarılık: Zamanında doğmuş bir bebeğin hafif sarılığı (ör 10 mg/dL bilirübin) tedavi bile edilmeden kendiliğinden geçebilirken aynı değer prematüre bir bebek için hayati olabilir ve tedavi gerektirir.

Emzirme sarılığı: Bu tür sarılık bebek yeterli anne sütü almadığında oluşur, genellikle bebek emmediğinde ya da anne sütünün miktar olarak yetersizliğinden kaynaklanır. Bebekte bu türde bir sarılık varsa annenin emzirme ve anne sütünü artırma konusunda danışma almasında fayda vardır.

Anne sütü sarılığı: Anne sütüyle beslenen bebeklerin % 1-% 2’inde bu durum gelişir. Sarılığa neden olan bilirubin artışı anne sütündeki bazı maddelerden kaynaklanır. Sorun bağırsak yoluyla biluribinin atılamamasındandır. Doğumdan sonra ilk 3-5 gün sonra başlar ve yavaş yavaş 3-12 haftada kendiliğinden iyileşir.

Kan grubu uyuşmazlığı (Rh veya ABO sorunları): Kan grubu O olan anne, kan grubu A ya da B olan bir bebeği olduğunda, bu bebeğin yenidoğan döneminde belirgin sarılığının olması durumuna ABO UYUŞMAZLIĞI denir.

Anne ve bebekte farklı kan türleri varsa, annenin vücudu bebeğin kırmızı kan hücrelerini yok eden antikorlar üretebilir. Bu bebeğin kanında kırmızı kan hücrelerinin yıkımına ve ani bilirubin oluşumuna neden olur. Doğumla birlikte ilk günde oluşur.

Rh sorunu en ağır seyreden yenidoğan sarılık durumudur.

Günümüzde bu durum anti-D gamma globulin (halk arasında kan uyuşmazlık iğnesi) ile kolaylıkla tedavi edilebilmektedir. Etkilenen bebeğe fototerapi uygulanması gerekebilir. Yenidoğan bebeklerin kan grubu A ya da B olduğunda, annenin kan grubu O ise, bebeğin yenidoğan sarılığı, çok dikkatle takip edilmelidir.

Yenidoğan sarılığında muayene ve tanısı

Muayenede sarılık düzeyi parmakla bastırılınca artaya çıkan renge bakılarak tahmin edilmeye çalışılır. Transkutanöz bilirubinometreler de aynı amaçla kullanılabilir. Ancak fototerapi veya kan değişimi kararı vermek için, serumda bilirubin testi yapılmalıdır.

Yeni doğan bebeklerde en sık karşılaşılan sağlık sorunları nelerdir?

Bunun dışında tanıda, serum direkt ve indirekt bilirubin düzeyi, anne ve bebek kan grubu, hemoglobin, direkt coombs testi, retikülosit tayini ve periferik yayma incelenmesi yapılmalıdır. Bu tetkiklerle tanıya varılamayan, atipik klinik gidişli veya uzamış sarılıklarda ileri laboratuvar incelemeler yapılmalıdır.

Yenidoğan sarılıklarında tedavi

Sarılığın tedavisinde uygulanan üç yöntem vardır. 1) Fototerapi 2) Kan değişimi 3) Farmakolojik ajanlar

Yenidoğan sarılığında fototerapi (ışık) tedavisi

  • Düşük düzeyde devam eden fizyolojik sarılıklarda belli bir tedavi uygulamaya gerek yoktur ancak bebeğin yaşı (gün olarak) ve ağırlığı göz önüne alınarak 15 mg/dl’nin üzerindeki oranlarda en sık uygulanan tedavi yöntemi fototerapidir. Deride biriken bilirubin, uygulanan ışığın etkisiyle, suda eriyecek duruma dönüşür ve böbrekler vasıtasıyla idrar olarak vücuttan atılır.
  • Tedavi sırasında, bebek üzerinde sadece alt değiştirme bezi kalacak şekilde soyulur ve gözlere koruma amaçlı bir maske takılır. Bu şekilde ışığın altına yatırılır. Işık tedavisi esnasında çok sıvı kaybı olacağından bebeğin en az iki saatte bir ya annesi tarafından emzirilmesi sağlanır ya da yine aynı sıklıkta bebeğe mama verilir. Işık tedavisi esnasında, bebeğin sindirim sistemi hızlı çalışacağından dışkılama sayısında ve miktarında da bir artış gözlenir.

Yenidoğan sarılığında kan değişimi (transfüzyon) tedavisi

Kandaki bilirubin düzeyi aşırı miktarda arttığında ya da artma eğilimi gösterdiğinde bebeğin kanının tamamen değiştirilmesi şeklinde uygulanır. Bebeğin kanının değiştirilmesine karar verilirken, bebeğin doğum haftası, doğum ağırlığı, kaçıncı günde (yaş) olduğu göz önüne alınır ve bilirubin miktarı 20-25 mg/dl’nin üzerinde olursa bu işlem doktor onayı ile uygulanır.

Hiperbilirubinemi tedavisinde kullanılan farmakolojik ajanlar, bilirubi atılımını hızlandırıcı (enterohepatik dolaşımı azaltıcı) veya bilirubin oluşmasını engelleyici etki gösterebilirler.

Yenidoğan sarılığı bebeğe zarar verir mi?

Birçok bebek için fizyolojik sarılık tedavi gerektirmeden geçebilecek bir durum olsa da bu dönemin düzenli olarak doktor hemşire gözetiminde geçirilmesi önemlidir. Aksi taktirde sarılığın seviyesi yükseldiğinde ve tedavisinde geç kalındığında kernikterus ismi verilen bir hastalık bebekte görülebilir.

Kanda aşırı derecede artan miktardaki bilirubin beyinde birikir ve beynin bazal ganglion bölgesini etkileyerek beyinde hasar oluşmasına neden olur. Bebekte yavaş hareketler, güçsüz ağlamalar, zayıf ve isteksiz emmeler, yavaş refleksler, kusma ve ateş gibi belirtiler gözlenir.

Bu şekilde hastalanan bebeklerde ölüm de hastalığın getirdiği bir sonuçtur.

Yenidoğan sarılığı olan bebeklerin ailelerine öneriler

Yenidoğan sarılığı sık olarak görülmesine ve birçok bebekte de kendiliğinden geçmesine rağmen bu durum her bebek için geçerli değildir.

Hangi yenidoğanda bilirubin düzeyinin tehli seviyeye ulaşacağı her zaman tahmin edilemeyeceği için bebeğin ilk üç-beş gün içerisinde yenidoğan doktorları ve hemşireleri tarafından izlenmesi çok önemlidir.

Böylece, tedavi edilmediğinde kalıcı problemlere neden olabilecek hastalık önlenmiş olur.

  • Sarılık artışını önlemek için sık emziriniz (Saat başı, 1-2 saatte bir. Bebeği 4 saatten fazla uyutmamalı, takviye gerekiyorsa şekerli su kullanılmamalı, doktorun uygun gördüğü bir mama verilmelidir),
  • Bebeğinizin sık sık kilo alımını kontrol etmelisiniz,
  • Bebeğinizin hangi sıklıklarda idrar yaptığını kontrol ediniz,
  • Sütünüzün azalmasını engellemek için göğsünüzü sağınız,
  • Anne ve babalar bebeklerinin cildinde ve göz aklarındaki renk değişikliğine dikkat ediniz,
  • Bebeğinizin ateşini belirli aralıklarla kontrol ediniz,
  • Bebeğinizin emmesini, ağlamasını ve hareketlerini kontrol ediniz,
  • Bebeğin enfeksiyona yatkınlığı açısından odasına ilk birkaç ay ziyaretçi almamaya gayret ediniz,
  • Bebeğe dokunmadan, eller mutlaka yıkayınız ya da dezenfekte ediniz,
  • Bebeğin oda ısısı 26 derece olmasına dikkat ediniz,
  • Bebek için mutlaka bir not defteri ya da ajanda tutarak beslenme saatlerini idrarını, kakasını, aldığı vitaminleri günlük not ediniz,
  • Bebek ışığa ve sese daha duyarlı olacağından çok gürültü ve parlak ışıktan kaçınınız,
  • Kan grubunuzu öğreniniz,
  • Yenidoğan sarılığı konusunda eğitim alınız

Источник: https://www.medikalakademi.com.tr/yenidogan-sariligi-nedir-nedenleri-belirtileri-tedavisi-degerleri/

Yenidoğan Sarılığı Bebeklerde Nasıl Anlaşılır? Belirtileri Nelerdir?

Yeni doğan bebeklerde sarılık neden oluşur?

Dünyaya gözlerini yeni açan bebeklerin %60`ı gibi bir oranda görülen sağlık sorunudur. Bu sorun genelde yeni doğan bebeklerin ilk haftalarında görülmektedir. Erken teşhis bebek için önemlidir.

Belirlenen tarihte ve zamanında doğan bebeklerin % 60’ı, erken doğumdan dünyaya gelen bebeklerin % 80’i doğduğu gün sarılık olabilmektedir. Yeni doğan bebek sarığı ilk önce yüz bölgesinde daha sonra karın bölgesi, kol ve bacak bölgesinde sararma görülebilir. Nedenlerine göre bebek tedavi atına alınarak bu sürecin geçmesi sağlanır.

Yeni Doğan Bebeğin Sarılık Olduğu Nasıl Anlaşılır?

Yeni doğan bebek de sarılık olup olmadığını anlamak için ilk önce bebeğin yüzüne bakılır. Bebeğin yüzünde ve hatta bebeğin göbek kısmında sararmalar var ise bu bebek de sarılık belirtisi var demektir. Hatta bebeğin kollarına, bacaklarına ve göz beyazına kadar sararma ilerleyebilir.

Bu ciltteki ve gözdeki sararma kanda bulunan bilirubin seviyesinin artmasından kaynaklanmaktadır. Kandaki bilirubin oranı arttıkça yavaşça bedende ilerler. Parmak ile bedenin sararan yerine hafifçe bastırılıp çekildiğinde tendeki sarılığı daha belirginleştirir.

Tabi bebek de sarılık olup olmadığını anlamak için sadece tendeki sarılığa bakarak teşhis koymak doğru değildir. Çocuk doktoruna gidilip kandaki bilirubin değeri ölçtürülmelidir.

 Bilirubin değeri 5 mg/dl` nin üzerinde olan tüm bebekler için bu teşhis konulur. Bu değer birkaç gün içinde 15-17 mg/d’ye ulaşırsa bebek mutlaka doktor gözetiminde tedavi edilmelidir.

Erken teşhis ve doğru tedavi yapılmaz ise bebeğin beyninde hasar oluşur ve bu hasar zihinsel gelişim geriliğine neden olur.

“Anne ve babalar yenidoğan dönemindeki bebeklerinin cildindeki ve göz aklarındaki renk değişikliğine dikkat etmelidir.  Bebekte cilt renginin sarardığını fark edildiğinde, vakit geçirilmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.”

Yeni Doğan Bebek De Sarılık Tedavisi

Sarılık teşhisinin erken alınması önemlidir. Tendeki sararma için bebek, iyi güneş ışığı alan yerde ve ya mavi-beyaz florasan lamba ışığı (fototerapi) altında tedavi edilir.  Bu ışık bilirubini idrarda eriyebileceği şekle getirir.

Ancak bu tedaviler bebeğin sarılık nedenlerine göre olmalıdır. Florasan ile tedavi alan bebekler sık sık doktor tarafından ziyaret edilip, bilirubin değeri kontrol edilir. Bebeğin gözleri ışıktan zarar görmemesi için kapatılır.

Fototerapi ile bilirubin değeri düşürülemez ise tedavi olarak kan değişimin yapılması gerekir.

Yeni Doğan Sarılıkta Fototerapi

Sarılık Nedenleri Ve Tedavileri

  • Fizyolojik (Normal) Sarılık: Zamanında doğan bebeklerin %50-60 ında, erken doğanların ise daha çoğunda fizyolojik sarılık görülür. Karaciğer, erken doğumdan tam gelişmediği için bilirubini yeterince atılamaz. Genel olarak 1-2 hafta içinde bu bilirubin idrar ile atılır ve sarılık kendiliğinden geçer.
  • Yetersiz Anne Sütüne Bağlı Sarılık: yeteri kadar anne sütü alamayan bebeklerde oluşan sarılıktır. Yaklaşık yeni doğan bebeklerin %10-15 inde görülür. Belirtileri fizyolojik sarılığa benzemektedir. Fakat sarılık değeri biraz daha fazladır. Tedavisi olarak anne sütünü ile beslemeyi arttırmak ve uygun beslenmesini sağlamak ile olur. Geçmez ise doktor gözetimine alınır.
  • Patalojik Sarılık: Anne sütü ile beslenen bebeklerde nadiren görülmektedir. Çünkü bazı annelerin sütünde bulunan madde bebeğin bağırsağının bilirubinin geri emmesi nedeninden olduğu söylenmektedir. Kan grubu uyuşmazlıkları, karaciğer hastalıkları gibi nedenlerden de kaynaklanabilir. Bu sarılığın tedavisi için anne sütüne devam etmesi söylenir, zararsızdır. Ancak nadir olarak hastanede tedavi altına alınması gerekebilir.
  • Uzamış Sarılık: Sarılık süresi 14-21 gün kadar uzayan sarılıktır. Bu sürenin kan hastalığı, hormonal veya metabolik hastalık, genetik sebepler, karaciğer hastalığı, enfeksiyon hastalığı gibi nedenlerden uzayıp uzamadığı araştırılır. Herhangi bir bulgu bulunmadığı takdirde sarıklık anne sütünden kaynaklanmaktadır. Bebek bol anne sütü ile beslenmeye devam eder, sakınca olmaz. Uzamış sarılık kendiliğinden 10-12 hafta içinde geçmektedir.

“Bilirubin değeri çok yüksek vakalarda kan değişimi uygulanır. Işık tedavisi veya kan değişiminden hangisinin uygulanacağına bebeğin kilosu, günü ve bilirubin seviyesi göz önünde bulundurularak karar verilir.”

Yeni Doğan Bebekte Sarılık Uyku Yapar Mı?

Sarılık olan bebeklerin cildindeki sarılıktan sonraki diğer dikkat edilmesi gereken belirtilerden biride bebeğin çok uyumasıdır.

Çok uyuyan bebek yeteri kadar anne sütü alamayacağı için sarılığı tetikleyen bilirubin seviyesi artar. Aşırı yükselen bilirubin değeri bebek için tehlidir. Havale geçirebilir, hatta beyine kalıcı hasar bırakabilir.

Bu durumda olan bebekler fototerapi tedavisine alınmalıdır. Aksi takdirde bebekte ciddi rahatsızlıklar oluşabilir.

Yeni Doğan Bebekte Sarılık Belirtileri

Normal sarılıkta;

  • Bebekte sırasıyla yüzünün, karnın, kol ve bacaklarının sararması
  • Göz akında sarımsı renk olması
  • Bebeğin çok uzun süre uyuması
  • Anne sütü alımında azalma

Beyine ilerleyen sarılıkta;

  • Tiz ses de ağlama
  • Başı geriye doğru atma
  • Havale geçirme

Kaynaklar

(2 votes, average: 5,00 5)
Loading…

Источник: https://karacigeri.com/yeni-dogan-bebek-sarilik-belirtileri.html

Yeni Doğan Bebeklerde Sarılık

Yeni doğan bebeklerde sarılık neden oluşur?

Yenidoğan deyince ilk akla gelen durumlardan biri sarılıktır. Yeni doğan bebeklerin birçoğu hafif de olsa mutlaka sarılık olmaktadır. Bu konu ile ilgili sarılık nedir nasıl tedavi edilir detaylarını aktaracağız.

Sarılık nedir, yeni dünyaya gelmiş bebeğin cildinin ve göz aklarının sarıya dönmesi halidir. Kırmızı kan hücrelerinin yıkıma uğraması ile bilirubin adı verilen sarı renkli bir madde kana karışır, kanda bilirubin seviyesi artar ve sarılık meydana gelir.

Özellikle yeni doğan bebeklerde görülür. Normal bir insan vücudunda kanda biriken bilirubin karaciğer tarafından tutulur, safra ile bağırsaklara salgılanır ve dışkı ile vücuttan dışarı atılır.

Bilirubin tutulma hızına göre daha fazla bilirubin oluşması, kanda bilirubin seviyesi artışı olarak gözlenir ve bu da sarılığı ortaya çıkarır. Bu duruma sebep olan;

  • Yenidoğan karaciğeri henüz gelişmemiştir ve fonksiyonlarını tam olarak yerine getiremez.
  • Yenidoğan bebeklerde karaciğerin yıkabileceğinden daha fazla miktarda bilirubin üretilir.
  • Bebeğin bağırsaklarına salgılanan bilirubinin büyük bir kısmı dışkı ile dışarı atılmaz, tekrar geri emilir.

Yenidoğan bebek için ilk haftalarda anne ve baba bebeğin cildine ve göz aklarını kontrol etmeli ve renk değişikliğine dikkat etmelidirler. Önce yüz bölgesinde ve gözde sarılık meydana gelir daha sonrasında da bebeğin vücuduna yayılır. Sarılık ilerledikçe ayaklara gelir.

Bebeğin burun ucuna ve alnına hafifçe  basıp bırakıldığında cilt beyaz görülür. Böyle bir durumda sarı renk oluşuyor ise doktor başvurulmalıdır.

Sarılık çeşitlerini fizyolojik sarılık, anne sütü sarılığı ve kan uyuşmazlığı sarılığı olarak 3 grupta değerlendirebilir.

Fizyolojij sarılık: Sağlıklı ve miyadında dünyaya gelen bebeklerin %50 sinden fazlasında sarılık görülür. Yenidoğan bebeklerin karaciğer gelişimi henüz tam olarak tamamlanmadığından sarılık gelişir. 2 ila 4.günde görülen bu sarılık 1 hafta içinde kendiliğinde kaybolur.

Prematüre bebekler de zamanından önce dünyaya geldikleri için organ gelişimleri henüz tamamlanmamıştır. Karaciğerin bilirubini yeterli miktarda yıkamaması ve bağırsaklardaki bilirubinin beslenme eksikliği nedeni ile dışkı ile dışarı atılamaması nedeni ile prematüre bebeklerde daha fazla görülür ve geçmesi biraz daha zaman alır.

Anne Sütü Sarılığı: Anne sütünde yer alan bazı maddeler sarılık oluşmasına neden olmaktadır. Bu durum genellikle 4. Ve 7.günlerde ortaya çıkar. Bir haftadan fazla sürmesi durumunda doktor ile görüşülmeli ve gerekirse emzirmeye birkaç gün ara verilmelidir.

Anne sütü sarılığı tedavisi için izlenecek yol, bebeğe anne sütü  24-72 saat süre ile verilmez ve annedeki bilirubin seviyesi hızla düşürülür. Anne sütü verilmediği dönem için sütün azalmaması ve göğüslerde birikmemesi için süt pompa ile boşaltılmalıdır.

Kan Uyuşmazlığı Sarılığı: Bebek anneden farklı bir kan grubuna sahipse, anne bebeğin kırmızı kan hücrelerini yani eritrositlerini tahrip eden antikorlar üretebilir. Anne ile bebek arasındaki Rh uyumsuzluğunun sarılığa sebep olması bebek dünyaya geldiği ilk gün kendini belli eder.

Anne tarafından antikor üretiminin olmaması için doğumdan sonraki ilk 72 saat içinde anneye RhoGam ilaç enjekte edilir.

Yenidoğan sarılık değerleri normal seviyede ise çoğunlukla tedavi edilmez. Anneye sık sık emzirmesi anne sütü yetmiyor ise mama ile takviye yapması önerilir.

Yenidoğan sarılık değerleri yükselmeye devam ediyorsa, bilirubin seviyesi düzenlenmesi için fototerapi denilen özel ışınlar ile tedavi edilebilir.

Bilirubin seviyesi çok yüksek ise farklı bir tedavi yaklaşımı olan kan değişimi  yapılır. Bebeğin kanı değiştirilerek bilirubin vücuttan uzaklaştırılır.

Bebeğinizde sarılık farkettiyseniz aşağıdaki durumlarda doktorunuzu aramalısınız;

  • Sarılık ilk 24 saat içinde ortaya çıkmışsa,
  • Bebeğin ateşi yüksekse,
  • Bebek huzursuz ise,
  • Bebeğin sarılığı ilk bir haftadan sonra koyulaşmaya başlamışsa,
  • Sarılık 2 haftadan fazla uzamışsa,
  • Bebek yeteri derecede kilo almıyorsa,

Bebeklerde Sarılık Ne Kadar Sürer?

Sarılık süresi için belli bir zaman dilimi yoktur, geçmesi bebekten bebeğe göre değişir. Sarılık doğumdan 2-4 gün içinde ortaya çıkar ve farkedildikten sonra yükselir sonra da düşmeye başlar. Genel olarak 7-10 gün içinde kaybolur.

Yenidoğan Sarılık Değerleri

Miyadında dünyaya gelmiş yeni doğan bebekte sarılık değerleri şöyle olmalıdır;

  • İlk 48 saat içinde yani 2.gün %12 mg/dl
  • İlk 72 saat içinde yani 3.gün %15 mg/dl
  • 3.gün sonrasında %17 mg/dl

Источник: https://www.hamilelikgebelik.net/yeni-dogan-bebeklerde-sarilik/

Bebeklerde Sarılık Kolay Atlatılıyor — Multi Yaşam

Yeni doğan bebeklerde sarılık neden oluşur?

Sarılık derinin ve gözün beyaz kısmının sarı renge dönmesi durumudur ve kanda bilirubin adlı bir maddenin normalden çok daha fazla bulunmasından kaynaklanır.

Bilirubin vücut yaşlı kırmızı kan hücrelerini parçaladığında oluşur. Normal durumlarda karaciğer bu oluşan bilirubini görevinin bir parçası olarak doğal yollarla kandan uzaklaştırır.

Bebeklerde sarılık ise kırmızı kan hücrelerinin parçalanması sonucu oluşan bilirubinin karaciğer tarafından kandan uzaklaştırılamaması sonucu görülür. Sarılık özellikle yeni doğan doğan bebeklerde oldukça yaygın bir hastalıktır.

  • Sarılık olan bebeklerin gözleri hafif sarı renklidir. Vücutta sarılaşma baş bölgesinden başlayarak karın bölgesine doğru yayılır ve kol ve bacaklara kadar uzanır.
  • Beslenmede ve anne sütü almada zorlanmalar görülebilir.
  • Uyuşukluk ve gevşeme görülebilir.
  • Koyu ve sarı idrar oluşur. (yeni doğan bebeğin idrarı normalde renksizdir.)
  • Sarı ya da turuncu yerine soluk dışkı oluşur.

Yeni doğan bebeklerdeki sarılığın nedenleri yetişkinlerde sonradan ortaya çıkan sarılığın nedenlerinden farklılıklar gösterebilir. Bu nedenler şunlardır:

1)  Gelişmemiş Karaciğer

Yeni doğan bebeklerin kanlarında yüksek miktarda kırmızı kan hücresi bulunur ve bu kan hücreleri sık sık parçalanır ve vücuttan atılır.

Fakat bebeklerde karaciğer henüz gelişme aşamasında olduğu için kandaki kırmızı kan hücrelerinin parçalanması sonucu oluşan bilirubini işleyip kandan atma konusunda yeterli derecede etkili ve efektif değildir.

Bu da bebeklerin kanındaki bilirubin miktarının yetişkinlere göre zaman zaman yaklaşık 2 katına çıkmasına neden olur. (bu genelde bebeğin doğduktan sonraki ilk 2 haftayı içerir.)

Bebek 2 haftalık olduğunda ise karaciğer biraz daha efektif hale gelince üretilen bilirubin miktarı düşmeye başlar ve vücuttan atılır. Bu sayede sarılık 2 haftadan sonra vücuda ciddi bir zarar vermeden hızla iyileşir.

2)  Anne Sütü

Bebeğin anne sütü ile beslenmesi sarılık riskini artıran bir etkendir. Fakat sarılığın semptomları birkaç hafta sonra normal olarak kaybolma aşamasına geçerse annenin sütü kesmesine gerek yoktur çünkü anne sütünün bebeğin gelişimine sağladığı sayısız faydalar sarılığın ortaya çıkarabileceği geçici potansiyel riskleri önemsiz hale getirmektedir.

Anne sütünün bebeklerde zaman zaman sarılığa yol açmasının nedenleri henüz tam olarak bilinmemektedir. Fakat bu konudaki en ciddi teori anne sütündeki bazı enzimlerin bebekte bilirubini işleyen enzimleri etkisiz hale getirdiğine yöneliktir. Böyle olsa bile anne bebeğini sütüyle beslemeye devam etmelidir çünkü büyük ihtimalle sarılığın belirtileri 10 gün içinde kaybolacaktır.

Anne sütü sarılığı ile ilgili geniş bilgi için lütfen şu makaleye tıklayınız: Anne Sütü Sarılığı Nedenleri ve Tedavisi

3)  Sefalhematom (Kafa Zedelenmesi)

Bebeğin doğumu sırasında kullanılan forseps (pens)ve vakum bebeğin kafasında geniş zedelenmelere neden olabilir. Bu duruma sefalhematom denir. Bu zedelenmeler kan pıhtılarından oluşur ve kanın çökmesiyle yüksek miktarda bilirubin oluşur. bebeğin karaciğeri de bilirubini işlemek için henüz tam gelişmediği için sarılık görülebilir.

4)  Gebelik Dönemindeki Şeker Hastalığı

Hamilelik sırasında şeker hastası olan anneler bebeğin sarılık olmasına neden olabilirler. Bu nedenle annelerin hamilelik sırasında düzenli kontroller yaptırmaları gerekir. Ayrıca olabildiğince sağlıklı kalmak da bebeğin sağlığı için çok önemlidir.

5)  Kan Uyuşmazlığı

Bazen bebeğin kanıyla anne kanı arasındaki bir uyuşmazlık sarılığa neden olabilir. Bu annenin vücudunun antikorlar üreterek fetüsün kan hücrelerine saldırması sonucu ortaya çıkar. Bu tür bir sarılık annenin 0 Rh- kan grubuna sahip olduğu durumlarda görülebilir.

Bebeklerde sarılık ne zaman geçer? Yeni doğan bebeklerde görülen sarılığın ortalama olarak 2 haftada iyileşmesi beklenir. Fakat bu süre daha uzun sürerse tedaviye başvurulmalıdır. Tedavi için doktora başvurulur. Bebeklerde sarılığın tedavisini 3’e ayırabiliriz.

1)  Fototerapi

Fototerapi ışıkla yapılan bir tedavidir. Fototerapide bebeğin kanındaki bilirubin miktarı foto-oksidasyon adlı bir işlemle düşürülür.

Oksidasyon bir maddeyi (burada bilirubin) değiştirmek için ortama oksijen ekleme yöntemidir. Foto-oksidasyon bilirubini suda kolayca çözünebilen bir maddeye çevirir.

Bu oluşan madde de bebeğin karaciğerinde kolayca parçalanarak kolayca vücuttan atılır. Fototerapinin 2 çeşidi vardır:

Geleneksel Fototerapi: Bu yöntemde bebek bir halojen ya da floresan lambasının altına yatılır ve ışığın gözlerine zarar vermesini engellemek için gözleri kapatılır.

Fiberoptik Terapi: Bu yöntemde bebek içinde fiberoptik kabloların olduğu bir battaniyeye yatırılır. Işık fiber optik kablolardan geçerek bebeğin arkasına yansır.

  • Her iki fototerapide de amaç bebeğin cildini olabildiğince ışığa maruz bırakmaktır.
  • Geleneksel terapi çoğu durumda ilk uygulanan tedavidir fakat bebek erken doğmuşsa fiberoptik terapi tercih edilir. Bu terapiler her 3-4 saatte bir 30 dakikalığına durdurulur böylece bebeğin beslenmesi sağlanır.
  • Fototerapiler sırasında bebeğin vücut sıcaklığı susuzluğunu kontrol etmek için ara ara kontrol edilir ve gerekirse bebeğe su verilir.
  • Bilirubin miktarı fototerapi başladıktan sonra her 6 saatte bir kontrol edilir ve normal seviyelere geldiğinde fototerapi durdurulur.(genelde 1-2 gün sürer.)

Fototerapi genellikle yeni doğan bebeklerde sarılık tedavisi için çok etkilidir ve çok az yan etkisi vardır. Buna rağmen bebekte kızarıklık ve bronzlaşma görülebilir.

2)  Kan Değişimi

Kan değişimi bebeğin kanındaki bilirubinin çok yüksek miktarlarda olduğunda ve fototerapinin etkili olmadığı durumlarda uygulanır. Kan değişimi tedavisi sırasında bebeğin az miktarda kanı göbek bağı, kollar ve ellerdeki kan damarlarına yerleştirilen ince bir plastik tüple alınır. Bu kan daha sonra bebeğin kanına uygun bir donörün kanıyla değiştirilir.

  • Yeni kan bilirubin içermediği için bebeğin kanındaki toplam bilirubin miktarı hızlı bir şekilde düşer.

3)  Diğer Tedaviler

Altta Yatan Nedenin Tedavisi: Eğer sarılık herhangi bir hastalık ya da enfeksiyon yüzünden ortaya çıkıyorsa öncelikle bu hastalık ve enfeksiyon tedavi edilmelidir.

Antikor Solüsyonu: Eğer sarılığa rhesus hastalığı (annenin kanının Rh-, bebeğin kanı Rh+ olduğunda görülür) neden oluyorsa intravenöz immünglobulin kullanılabilir. İmmunoglobulin sağlıklı donörlerden alınan bir antikor solüsyonudur. Bu solüsyon damar içine enjekte edilir.

İntravenöz İmmünglobulin: Sadece fototerapinin etkisiz kaldığı ve kandaki bilirubinin artmaya devam ettiği durumlarda kullanılmalıdır.

Источник: https://multiyasam.com/bebeklerde-sarilik-belirtileri-tedavisi/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.